İnternette yayımlanan bir içerik hem kişilik haklarını ihlal edip hem de maddi zarar doğurduğunda, mağdurun önünde birbirinden bağımsız iki yol vardır: içeriğin yayından kaldırılması ya da erişimin engellenmesi ile zararın giderilmesi. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu iki yolu farklı mercilere bağlar. Uygulamada en pahalı hata, hızlı olması gereken tedbir talebini yavaş işleyen tazminat davasının içine gömmektir.
İki Yol, İki Merci, İki Ayrı Saat
Kişilik hakkı ihlaline dayalı erişim engeli talebi, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimliğine yapılır ve çok kısa sürede sonuçlandırılmak üzere tasarlanmıştır. Tazminat talebi ise haksız fiil hükümlerine göre adli yargıda hukuk mahkemesinde görülür ve delil toplama süresi çok daha uzundur. Aynı dilekçeyle her iki sonucu birden istemek, hızlı yolun avantajını yok eder. Doğru plan, engelleme talebini ayrı ve önce yürütmek, tazminatı bu kararla güçlenmiş delil dosyası üzerine kurmaktır.
Kanıtı Kaybolmadan Sabitleyin
İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu nedenle başvurudan önce:
- Bağlantı adresi, yayın tarihi ve görüntüleme bilgisi tam ekran olarak kayda alınmalı
- Mümkünse noter tespiti ya da tarih damgalı yedek alınmalı
- İçerik sağlayıcı ile yer sağlayıcı ayrı ayrı belirlenmeli
- Zararın doğduğu an ile içeriğin yayına girdiği an ayrı ayrı belgelenmeli
Tazminat aşamasında zararın miktarını gösteren kayıtlar, engelleme aşamasında ise ihlalin sürekliliği öne çıkar; aynı klasör iki farklı mantıkla düzenlenmelidir.
Yanlış Merci Nasıl Ortaya Çıkıyor
Sık görülen yanlışlıklar; talebin doğrudan düzenleyici kuruma bildirimle sınırlı tutulması, kişisel veri boyutu bulunan bir yayında KVKK yolunun hiç işletilmemesi ya da tersine, salt kişilik hakkı ihlali olan bir olayda veri koruma şikâyetinin tek yol sanılmasıdır. Bir yayında hem kişisel veri işleme hem hakaret hem de haksız rekabet boyutu bir arada olabilir; her boyutun kendi mercii ve kendi süresi vardır.
Kararın Uygulanmasını Takip Edin
Erişim engeli kararı verilmesi süreci bitirmez. Kararın ilgili sağlayıcılara ulaşıp ulaşmadığı, içeriğin ayna adreslerde yeniden yayımlanıp yayımlanmadığı izlenmelidir. Yeni adreslerde tekrar eden yayın için çoğu zaman ek talep gerekir. Tazminat davasında ise kararın uygulanmama süresi, zararın ağırlaşmasını gösteren bir unsur olarak dosyaya konulabilir.
Değerlendirme
Yukarıdaki çerçeve yol gösterici olup her olayın teknik ve hukuki görünümü farklıdır. İçeriğin niteliği, tarafların sıfatı ve zararın kanıtlanabilirliği stratejiyi tümüyle değiştirebileceğinden, süreci başlatmadan önce dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme yaptırmak gerekir.