İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde ilk refleks genellikle şikâyet olur. Oysa 5651 sayılı Kanun, hızlı sonuç veren ayrı bir mekanizma öngörür ve bu mekanizma ceza soruşturmasından bağımsız işler. İki yolun karıştırılması, hem içeriğin daha uzun süre yayında kalmasına hem de zamanla delilin kaybolmasına yol açar.
İçerik Kaldırma ile Erişim Engeli Aynı Şey Değil
İçeriğin kaynağından silinmesi talebi öncelikle içerik sağlayıcıya veya yer sağlayıcıya yöneltilir. Bu talep sonuçsuz kalırsa, kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle sulh ceza hâkimliğinden erişimin engellenmesi istenebilir. Erişim engeli kararı içeriği ortadan kaldırmaz; yalnızca ulaşılmasını önler. Arama motoru sonuçlarından çıkarılması ise ayrıca talep edilmesi gereken bir sonuçtur. Talebin kapsamı yazılırken bu üç sonucun hangisinin istendiği açıkça belirtilmelidir.
Delil Ne Kadar Hızlı Toplanırsa O Kadar Sağlamdır
- İçeriğin tam adresi, yayın tarihi ve görünür hâlinin tarih damgalı kaydı
- Ekran görüntüsünün yanında sayfanın kaynak kodu ve zaman bilgisi
- İçeriğin paylaşıldığı hesap bilgileri ve varsa yeniden paylaşım zinciri
- Yer sağlayıcıya yapılan bildirimin gönderim kaydı ve alınan yanıt
Delil tespiti talebi, içerik silinmeden önce mevcut hâlin kayda geçirilmesini sağlar. İçerik yayından kaldırıldıktan sonra yapılan başvurularda, ihlalin varlığını ispat etmek belirgin biçimde zorlaşır.
Kişisel Veri Boyutu Ayrıca Değerlendirilir
Yayımlanan içerikte kişisel veri işleniyorsa, 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna başvuru yolu da açıktır. Bu başvuru, kişilik hakkı temelli erişim engeli talebinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Veri sorumlusuna yapılan başvurunun yanıtsız kalması ya da reddedilmesi hâlinde Kurula şikâyet aşaması gelir; her aşamanın kendi süresi vardır ve bu süreler ard arda işler.
Ceza Soruşturması Hangi Hâlde Gündeme Gelir
Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin bozulması veya sistemin engellenmesi gibi fiiller Türk Ceza Kanunu bilişim suçlarına ilişkin hükümleri kapsamına girer. Hakaret ya da tehdit içeren paylaşımlarda ise şikâyete bağlı suçlar bakımından öngörülen şikâyet süresi işlemeye başlar ve bu süre kaçırıldığında ceza yolu kapanır; erişim engeli yolu ise ayrı işlemeye devam eder.
Yanlış Kapıya Yapılan Başvurunun Maliyeti
Sulh ceza hâkimliğine yapılması gereken talebin savcılığa dilekçe olarak verilmesi, dosyanın soruşturma defterine kaydedilerek beklemesine yol açar. Aynı şekilde, kararın uygulanması için ilgili kuruma iletilmesi gereken aşamanın atlanması, alınmış bir kararın kâğıt üzerinde kalmasına neden olur. Karara karşı itiraz yolu ve süresi karar metninde gösterilir; itiraz dilekçesi ihlalin niteliğine odaklanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin türü, yayın yeri ve tarafların konumu izlenecek yolu değiştirebilir; hızlı sonuç gereken durumlarda gecikmeden hukuki destek almanız yerinde olur.