Sahte bir bağlantı üzerinden gerçekleşen phishing olaylarında zaman, hukuki argümandan daha belirleyicidir. Sahte site birkaç gün içinde kapanır, mesaj kayıtları silinir, para birden fazla hesap üzerinden dağıtılır. Türk Ceza Kanunu bilişim sistemlerine yönelik fiilleri 243 ile 245 arasındaki maddelerde düzenlerken, 5651 sayılı Kanun içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi için ayrı bir yol açar. Bu iki hattın eş zamanlı yürütülmesi gerekir; birinin diğerini beklemesi çoğu zaman geri dönüşü olmayan kayıp doğurur.
İlk Yirmi Dört Saat
- Sahte sayfa ve gelen mesaj, tarih bilgisiyle birlikte kayıt altına alınır.
- Bankaya ve ödeme kuruluşuna işlem itirazı bildirilir; bildirim saati not edilir.
- Cihaz üzerinde silme veya biçimlendirme yapılmaz, mevcut hâliyle korunur.
- Kolluğa veya savcılığa başvuru yapılır ve dosya numarası alınır.
- İçeriğin kaldırılması için ilgili mercie ayrı bir talep iletilir.
Dijital Delilin Zayıf Halkası
Ekran görüntüsü tek başına çoğu zaman tartışmaya açıktır; çünkü sonradan üretilebilir. Delilin gücü, bağımsız kaynaklarla desteklendiğinde artar. Bu nedenle görüntü kaydının yanına, aynı olayı doğrulayan operatör kayıtları, banka işlem dökümü ve e-posta başlık bilgileri eklenmelidir. Cihazın adli incelemeye uygun biçimde korunması da önemlidir; iyi niyetle yapılan temizlik işlemleri delili yok eder.
İçerik Kaldırma ile Ceza Süreci Aynı Şey Değildir
Mağdurlar sıkça, suç duyurusunda bulunduklarında sahte sayfanın da kapatılacağını düşünür. Oysa erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması, kendine özgü usulü olan ayrı bir yoldur. Kişilik haklarına yönelik bir ihlal söz konusuysa bu yola başvurmak için ceza soruşturmasının sonucu beklenmez. Kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirildiği durumlarda ise 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusuna yöneltilecek talepler ve Kurula başvuru imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.
Paranın İzini Kaybetmemek
- Gönderim yapılan hesabın bilgileri ve işlem referans numaraları
- Bankaya yapılan itirazın tarih ve saatini gösteren kayıt
- Aracı platform veya ödeme kuruluşuyla yapılan yazışmalar
- Aynı yöntemle mağdur olan kişilerin bulunması hâlinde bunlara ilişkin bilgiler
Şikâyet mi, Uzlaşma Girişimi mi?
Karşı taraf tespit edildiğinde bazen para iadesi teklifi gündeme gelir. Bu teklifin cazipliği, ceza sürecinin uzunluğu düşünüldüğünde anlaşılırdır; ancak burada iki ayrı hesap yapılmalıdır. Bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen bu tür fiillerin bir kısmı takibi şikâyete bağlı değildir; dolayısıyla mağdurun şikâyetten vazgeçmesi süreci sona erdirmeyebilir. Ayrıca zararın tamamı karşılanmadan verilen bir feragat, sonradan açılacak tazminat yolunu zorlaştırır. Bu nedenle her türlü uzlaşma girişimi, zararın tam tutarı belirlendikten sonra değerlendirilmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar ve her olaya doğrudan uygulanamaz. Saldırının biçimi, kullanılan platform ve ödeme kanalı izlenecek adımları değiştirdiğinden, olayınıza özgü değerlendirme alınması önerilir.