Bir veri ihlali fark edildiğinde açılan yol tek değildir: ceza soruşturması, idari başvuru ve tazminat talebi birbirinden bağımsız takvimlerde ilerler. TCK’nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243 ila 245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu üç kanalın nasıl birlikte planlanacağını ele alıyoruz.
İlk Saatlerde Yapılacak Tek Şey: Kaydetmek
Dijital delil, silinmesi en kolay delildir. İhlalin fark edildiği anda ekran görüntüleri, bildirim e-postaları, sistem uyarıları, oturum ve giriş kayıtları ile varsa yayınlanan içeriğin bağlantı adresleri zaman damgalı biçimde saklanmalıdır. Kaydın nasıl alındığı da not edilmelidir; delilin elde ediliş biçimi tartışmalı hâle geldiğinde, hukuka uygunluk denetimi ispat değerinden önce gelir.
Üç Kanal, Üç Farklı Amaç
- Ceza kanalı: Sisteme hukuka aykırı erişim, verilerin ele geçirilmesi veya yayılması iddiaları savcılığa taşınır; amaç failin tespiti ve cezalandırılmasıdır.
- İdari kanal: KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet; amaç işlemenin durdurulması, silinmesi ve idari denetimdir.
- Tazminat kanalı: Maddi ve manevi zararın giderilmesi; amaç, zararın parasal karşılığıdır.
Bu kanallardan birinin sonucu diğerini otomatik olarak belirlemez; ancak ceza dosyasında toplanan kayıtlar, tazminat davasında ispat yükünü hafifletebilir.
İçerik Kaldırma Ayrı ve Hızlı Bir Takvimdir
Kişilik hakkını ihlal eden bir içeriğin yayında kalmaya devam etmesi, zararı her gün büyütür. 5651 kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolu, tazminat davasının uzun takviminden bağımsız olarak ve öncelikle işletilmelidir. Bu talep hazırlanırken içeriğin tam adresleri ve yayın tarihleri eksiksiz listelenmelidir.
Tazminat Talebini Sayısallaştırmak
- Doğrudan giderler: sistem onarımı, uzman incelemesi, yeniden yapılandırma maliyetleri
- Dolaylı kayıplar: kesinti süresi, iptal edilen sözleşmeler, müşteri kaybı
- Manevi zarar: itibara etkinin somut yansımaları, yayılım genişliği, ihlalin süresi
- Yükümlülük ihlali: veri sorumlusunun aldığı teknik ve idari tedbirlerin yeterliliği
Sulh Teklifi Geldiğinde Bakılacaklar
Sorumlu taraf çoğu kez erken bir ödeme teklifiyle dosyayı kapatmak ister. Burada belirleyici olan tutar değil, metnin kapsamıdır: teklif yalnız bugüne kadarki zararı mı, ileride ortaya çıkabilecek kullanımları da mı kapsıyor? Verinin silindiğine ve üçüncü kişilere aktarımın durdurulduğuna dair bir taahhüt metinde yer alıyor mu? Ceza soruşturmasına etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Veri ihlallerinde teknik tespit ile hukuki nitelendirme iç içe geçtiğinden, kanalları belirlemeden önce dosyanızın somut verileriyle profesyonel destek alınması gerekir.