Ayıp iddiasının kaderi çoğu zaman dava dilekçesinden çok önce, ayıbın fark edildiği ilk günlerde belirlenir. Sözleşmenin karşı tarafına ne zaman ve nasıl bildirildiği, teslim alınan şeyin ne zaman incelendiği ve bu incelemenin belgelenip belgelenmediği; sonradan telafisi güç sonuçlar doğurur.
İhbar Külfeti Bir Formalite Değildir
TBK, satılanın gözden geçirilmesi ve ayıbın bildirilmesi bakımından alıcıya bir külfet yükler. Açık ayıp ile gizli ayıp ayrımı burada belirleyicidir: ilkinde teslimden sonraki makul sürede yapılan inceleme beklenirken, ikincisinde ayıbın ortaya çıktığı an esas alınır. Bildirimin yazılı ve tarihi belirlenebilir bir yolla yapılması, sonraki bütün tartışmaların zeminini oluşturur. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK farklı bir koruma rejimi getirdiğinden, hangi rejimin uygulanacağı baştan tespit edilmelidir.
Arabuluculuk Masası Bir Delil Üretim Alanıdır
Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk çoğu hâlde dava şartıdır ve bu aşama sıklıkla geçilmesi gereken bir eşik olarak görülür. Oysa masada söylenenler, sunulan belgeler ve karşı tarafın kabulleri süreç sonrasına da yansır. Örneğin karşı taraf ayıbın varlığını kabul edip yalnızca giderim biçimine itiraz ediyorsa, dosyanın tartışma alanı daralmış olur. Buna karşılık gizlilik ilkesinin sınırları gözetilmeli, süreçteki beyanların hangi ölçüde ileri sürülebileceği baştan bilinmelidir.
Son Tutanakta Sık Görülen Eksikler
- Tarafların ticaret unvanı ile davada gösterilen taraf sıfatının örtüşmemesi
- Uyuşmazlık konusunun tutanakta dar tanımlanması ve sonradan genişletilmek istenmesi
- Birden fazla borçlu varken bir kısmının sürece dahil edilmemesi
- Anlaşmama gerekçesinin hiç yazılmaması
- Tutanağın davaya eklenmesinin unutulması
Bu eksiklerin her biri, esasa hiç girilmeden verilecek bir usul kararına yol açabilir. HMK bakımından dava şartındaki eksiklik, davanın esasını ne kadar güçlü olursa olsun kurtarmaz.
Teknik İnceleme ve Delil Tespiti
Ayıp iddiasının çekirdeği teknik bir olgudur. Malın ya da yapının durumu zamanla değişecekse, dava beklenmeden delil tespiti yoluna gitmek çoğu zaman en isabetli adımdır. Tespit sırasında incelenmesi istenen hususların tek tek yazılması, sonradan raporun eksik kaldığı yönündeki tartışmayı önler. Onarım yapılmışsa onarım öncesi hâli gösteren görüntü ve kayıtların saklanması ayrıca önem taşır.
Sözleşme metinleri ve teslim koşulları her dosyada farklıdır; bu yazı genel bir yaklaşım sunar. Bildirim sürelerinin işlemeye başladığı düşünülüyorsa, belgelerinizi gecikmeden bir hukukçuya değerlendirtmenizde yarar vardır.