Bir sözleşmenin ihlal edildiğini bilmek yeterli değildir; ihlalin hangi anda, hangi bildirimle ve hangi belgeyle sabit hâle geldiği asıl meseledir. Sözleşme ihlali dosyalarında en sık görülen kayıp, haklı tarafın talebini yanlış sırayla ileri sürmesinden doğar.
Temerrüt Bildiriminin İşlevi
Borcun muaccel olmasına rağmen ifa edilmemesi hâlinde, kural olarak karşı tarafa uygun bir süre verilerek ifaya davet edilir. Bu bildirim yapılmadan ileri sürülen dönme veya tazminat talepleri, TBK'nın öngördüğü sıraya uymadığı için karşılıksız kalabilir. Bildirimin içeriği kadar, ulaştığının ispatlanabilir olması da önemlidir.
Seçimlik Hakları Bilinçli Kullanmak
- Aynen ifayı isteyip gecikmeden doğan zararı talep etmek
- İfadan vazgeçip ifa etmemeden doğan zararın giderilmesini istemek
- Sözleşmeden dönerek verilenlerin iadesini ve bu yüzden uğranılan zararı talep etmek
Bu tercihler birbirini dışlar; dilekçede aynı anda hepsinin ileri sürülmesi talebi belirsiz hâle getirir ve karşı tarafa savunma üstünlüğü verir.
Yazışmaların Delil Değeri
- Elektronik posta ve mesajlaşma kayıtları içerik ve gönderici yönünden doğrulanabilir olmalıdır
- Teslim tutanakları, irsaliye ve kabul kayıtları ihlal tarihini belirler
- Cari hesap ekstreleri ile fatura akışı arasındaki uyum kontrol edilmelidir
- Senetle ispat kuralı ve istisnaları, hangi delilin dinlenebileceğini belirler
Dava Yolundan Önceki Zorunlu Durak
Uyuşmazlık ticari nitelikteyse, alacak ve tazminat talepleri bakımından arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır; bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir. İlişkinin tarafı tüketici ise TKHK kapsamındaki başvuru düzeni devreye girer ve muhatap değişir. Bu nedenle ilk soru her zaman şudur: ilişkinin hukuki niteliği tam olarak nedir?
Değerlendirme
Bu yazı genel bir çerçeve sunar; sözleşme metninizdeki özel hükümler burada anlatılan sırayı değiştirebilir. İhtar göndermeden önce sözleşmenin bir hukukçu tarafından okunması, sonraki aşamaları belirgin biçimde kolaylaştırır.