Sözleşmeden veya haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde uyuşmazlık genellikle olayın yaşanıp yaşanmadığında değil, zararın miktarında düğümlenir. TBK ve HMK'nın, tüketici ilişkisi varsa TKHK'nın çerçevesini çizdiği bu alanda dosyanın kaderini belirleyen şey, zararın hangi kalemlerle ve hangi belgeyle gösterildiğidir.
Zararı Kalemlere Ayırmak
Toplam bir rakam üzerinden kurulan talepler bilirkişi incelemesinde dağılır. Bunun yerine zarar, dayanağı ayrı ayrı gösterilebilen kalemlere bölünmelidir: fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, gideri belgelenen masraflar ve varsa manevi zarara ilişkin olgular. Her kalemin altına o kalemi doğrudan ispatlayan belge yerleştirildiğinde, hesap raporuna itiraz etmek de kolaylaşır.
İhtar, Temerrüt ve Yazışma Zinciri
Faizin başlangıcı ve borçlunun temerrüde düştüğü an, çoğu dosyada gözden kaçan ama sonucu doğrudan etkileyen noktalardır. Bu nedenle şu zincir baştan kurulmalıdır:
- Edimin ifa edilmediği anın belgeyle sabitlenmesi
- Karşı tarafa çekilen ihtarın tebliğ tarihinin kayda geçirilmesi
- Yazışmalarda kabul anlamına gelebilecek ifadelerden kaçınılması
- Zararı azaltma yönünde atılan adımların belgelenmesi
- Talep edilen tutarın hesabının yazılı bir tabloya dökülmesi
Bilirkişi Raporuna İtirazın Tekniği
Rapora itiraz, rapordan hoşnutsuzluğu bildirmek değildir. Etkili itiraz; raporun hangi belgeyi hiç incelemediğini, hangi varsayımı dosyada karşılığı olmadan kullandığını ve hangi kalemi yanlış tarihe dayandırdığını sayfa ve satır göstererek ortaya koyar. Ek rapor ya da yeni heyet talebi de bu somut tespitlere dayandırılmalıdır. Süresi içinde yapılmayan itiraz, rapora örtülü kabul olarak yorumlanabilir.
Usule Aykırı İşlem Riskini Düşüren Kontroller
Bu dosya tipinde hak kaybı çoğunlukla esastan değil usulden doğar. Belirsiz alacak davası ile kısmi dava arasındaki tercihin yanlış yapılması, ıslah hakkının süresinde kullanılmaması, zamanaşımı def'inin karşı tarafça ileri sürülmesi ihtimaline karşı hazırlık yapılmaması ve delil listesinin eksik verilmesi başlıca risklerdir. Ayrıca dava şartı niteliğindeki arabuluculuk adımının atlanması, ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında dosyanın usulden reddine yol açar.
Karar Sonrası: İstinafta Neye Odaklanılır
İstinaf dilekçesi ilk derece dilekçesinin tekrarı olduğunda çoğunlukla sonuç vermez. Odak, kararın maddi vakıayı yanlış tespit ettiği veya hukuki nitelendirmeyi hatalı yaptığı noktalar olmalıdır. Miktara ilişkin itirazlarda ise hesabın hangi kaleminde ne kadar sapma olduğu rakamla gösterilmelidir.
Bu içerik genel bilgi sunar; tazminat hesabı ve zamanaşımı değerlendirmesi somut olaya göre önemli ölçüde değişir. Talep hazırlamadan önce belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız yerinde olur.