Sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda dava, çoğu zaman sürecin sonucu değil ortasıdır. TBK'nın borç ilişkisine, HMK'nın yargılama usulüne ve tüketici işlemlerinde TKHK'nın kurduğu çerçevede, mahkemeye gitmeden önce tamamlanması gereken adımlar bulunur. Arabuluculuk aşaması bu adımların en belirleyicisidir; çünkü burada tutulan tutanak, açılacak davanın kapsamını da fiilen çizer.
İhtar metni sürecin çerçevesini kurar
Temerrüde düşürme ya da fesih iradesini bildirme amacı taşıyan ihtarın içeriği, sonraki bütün aşamaları etkiler. İhtarda hangi edimin, hangi tarihte, hangi ölçüde yerine getirilmediği somut olarak yazılmalı; verilen ek süre açık biçimde belirtilmelidir. Genel ifadelerle kaleme alınan bir ihtar, karşı tarafa hangi yükümlülüğün istendiğini göstermediği için ileride ispat sorunu doğurur.
Hangi uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat talepleri ile tüketici uyuşmazlıklarının belirli bir bölümünde arabuluculuğa başvurulması, dava açılabilmesinin ön koşuludur. Bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilebilir. Buna karşılık her uyuşmazlık bu kapsamda değildir; talebin niteliği ve tarafların sıfatı belirleyicidir. Bu değerlendirme yapılmadan atılan adım, yalnızca zaman kaybına yol açar.
Masaya götürülecek dosya
- Sözleşme metni, ekleri ve varsa sonradan yapılan değişiklik protokolleri
- Sipariş, irsaliye, fatura ve teslim kayıtlarının tarih sırasına dizilmiş hâli
- Ödemelerin banka kayıtları ve mahsup edilen kalemlerin dökümü
- Taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtar ile buna verilen yanıt
- Talep edilen tutarın nasıl hesaplandığını gösteren tablo
Son tutanağın dava dilekçesine etkisi
Anlaşma sağlanamadığında düzenlenen son tutanak, hangi taraflar arasında ve hangi konuda görüşme yapıldığını gösterir. Dava dilekçesindeki talep, tutanakta yer alan uyuşmazlık konusunu aşarsa bu fark tartışma yaratır. Aynı şekilde tutanakta taraf olarak gösterilmeyen bir kişiye karşı dava açılması da sorun doğurur. Bu nedenle başvuru formundaki taraf ve konu bilgileri, dava planıyla birlikte doldurulmalıdır.
Anlaşma hâlinde belgenin gücü
Görüşmeler sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, kanunda öngörülen koşullar sağlandığında icra edilebilir nitelik kazanabilir. Bu nedenle belgede edimin konusu, ödeme takvimi, gecikme hâlindeki sonuç ve tarafların karşılıklı ibra iradesi ölçülebilir biçimde yazılmalıdır. Belirsiz ifadelerle kurulan bir anlaşma, uyuşmazlığı çözmek yerine yeni bir tartışma başlığı yaratır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatmak içindir; sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talebin niteliği izlenecek usulü değiştirir. Başvuru formunu doldurmadan önce talebinizin kapsamını hukukçuyla birlikte belirlemeniz faydalı olur.