Tazminat davalarında sorumluluk çoğu kez tartışmasız hâle gelse bile, zararın miktarı ispatlanamadığında talep kısmen karşılıksız kalır. Bu rehber, TBK kapsamındaki sorumluluk ilişkilerinde zarar kalemlerinin belgelendirilmesini ve süre denetimini bir kontrol listesine indirger.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
Tek bir rakam üzerinden istenen tazminat, itiraza en açık taleptir. Bunun yerine zarar; fiilî zarar, yoksun kalınan kâr ve manevi zarar başlıkları altında ayrılmalı, her başlık kendi delili ile eşleştirilmelidir. Sözleşmeden doğan taleplerde ayrıca gecikme ve temerrüt sonuçları ayrı kalem olarak hesaplanır.
Belge Zinciri Nasıl Kurulur
- Zararı doğuran olayın tarihini gösteren ilk kayıt: tutanak, ihtar ya da bildirim
- Onarım, ikame ve tedavi giderlerine ilişkin fatura ve ödeme belgeleri
- Gelir kaybı iddiasında kazanç dökümü ve faaliyetin durduğunu gösteren kayıtlar
- Karşı tarafla yapılan yazışmalarda kabul veya kısmi ödeme anlamına gelebilecek beyanlar
- Teknik değerlendirme gerektiren hâllerde delil tespiti talebi
Zamanaşımı Denetimi
Haksız fiile dayanan taleplerde TBK, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren işleyen kısa süre ile fiilin işlendiği tarihten itibaren işleyen uzun süreyi birlikte öngörür. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza mevzuatındaki daha uzun zamanaşımı uygulanabilir. Sözleşmeye aykırılıktan doğan taleplerde ise genel süre esas alınır. Dosya açılmadan önce hangi rejimin geçerli olduğu yazılı olarak tespit edilmelidir.
Tüketici İlişkisi Varsa Değişen Yol
Uyuşmazlık bir mal veya hizmet alımından doğuyorsa TKHK kapsamındaki başvuru yolları devreye girer ve parasal sınıra göre önce hakem heyetine gitmek gerekebilir. Yanlış mercie yapılan başvuru sürecin uzamasına ve delillerin tazeliğini yitirmesine yol açar. Bu nedenle nitelendirme, dilekçe yazımından önce yapılmalıdır.
Miktar Belirlemede Usul Tercihi
- Zarar tam olarak hesaplanabiliyorsa kalem kalem gösterilerek talep edilir.
- Hesap teknik inceleme gerektiriyorsa belirsiz alacak veya kısmi talep seçenekleri değerlendirilir.
- Faiz başlangıç tarihi, temerrüdün doğduğu ana göre ayrıca yazılır.
- Karşı tarafın ödeme gücü, tedbir talebinin gerekliliği bakımından not edilir.
- Islah ihtimali için delil toplama takvimi yargılamanın erken evresine yerleştirilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Tazminat hesabı ve süre rejimi olayın niteliğine göre değiştiğinden, talep kurgusunun bir hukukçuyla birlikte oluşturulması önerilir.