Sözleşmeye aykırılık iddiası kabul edilse bile, hükmedilecek tutarı belirleyen şey zararın ispatıdır. TBK ihlalin sonuçlarını düzenler; ancak zararın miktarı, davacının sunduğu belgelerle şekillenir. Uygulamada haklı olduğu hâlde beklediğinin çok altında bir tutara hükmedilen dosyaların ortak özelliği, hesabın belgeye bağlanmamış olmasıdır.
Hangi zararı istiyorsunuz
Sözleşmenin ayakta kalmasını isteyerek ifadan doğan yararın karşılığını talep etmek ile sözleşmeden dönerek sözleşmeye güvenden doğan zararı talep etmek, tamamen farklı hesap tabloları üretir. İlkinde beklenen kâr ve ikame işlemin maliyeti öne çıkarken, ikincisinde yapılan masraflar ve kaçırılan diğer fırsat ön plana geçer. Talebin başında bu tercihin yapılmış olması, hesabın tutarlılığını sağlar.
Zararı somutlaştıran belge seti
- Sözleşme ve tüm ek protokoller ile değişiklik yazışmaları
- Sipariş, teslim ve kabul tutanakları; gecikmeyi gösteren kayıtlar
- İkame mal veya hizmet için yapılan alımın faturaları ve fiyat farkı hesabı
- Üçüncü kişilere ödenen ceza, iade veya tazminat kalemleri
- Kayıp kârın dayanağı olan geçmiş dönem satış ve kâr marjı verileri
Temerrüt, ihtar ve faizin başlangıcı
Faiz talebinin hangi tarihten itibaren işleyeceği, çoğu zaman ihtarın gönderildiği tarihe bağlıdır. İhtarın içeriğinin de belirli olması gerekir: hangi edimin, hangi süre içinde yerine getirilmesinin istendiği yazılmalıdır. Belirsiz bir uyarı yazısı, temerrüdün başlangıcını ispat etmeye yetmeyebilir. Sözleşmede ifa zamanı kesin olarak kararlaştırılmışsa ayrı bir ihtara gerek kalmayabileceğinden, sözleşme metninin bu açıdan okunması gerekir.
Cezai şart ve sorumluluğu sınırlayan kayıtlar
Sözleşmede cezai şart öngörülmüşse, bunun zararı aşan kısmının istenip istenemeyeceği ve ifa ile birlikte talep edilip edilemeyeceği metnin yazımına bağlıdır. Aynı şekilde sorumluluğu sınırlayan kayıtların geçerliliği, tarafların sıfatına ve kaydın kapsamına göre değişir. Tüketici işlemi niteliğindeki sözleşmelerde TKHK'nın haksız şart denetimi ayrıca devreye girer.
Dava türü hesabı etkiler
Zarar miktarı başlangıçta tam olarak belirlenemiyorsa, HMK'nın sunduğu dava türleri arasından uygun olanın seçilmesi gerekir. Yanlış tercih, ıslah ihtiyacı, ek harç ve zamanaşımı tartışması doğurur. Bilirkişi incelemesi öncesinde hesap tablosunun taraf tarafından hazırlanıp sunulması, incelemenin doğru zeminde yapılmasını sağlar.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşmenizin türü, tarafların sıfatı ve ihlalin biçimi hesabı ve talebi değiştirebilir. Dava öncesinde hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.