Tazminat talepleri genellikle zararın varlığı tartışmasız olduğu hâlde, zararın miktarı ve bağlantısı gösterilemediği için beklenenden düşük sonuçlanır. TBK'nın sorumluluk hükümleri, HMK'nın ispat kuralları ve tüketici ilişkisi varsa TKHK birlikte değerlendirilir. Bu rehber, ihbar ve ihtar aşamasından başlayarak belge zincirinin nasıl kurulacağını ele alır.
İhbarın Hukuki İşlevi
İhbar ve ihtar yalnızca nezaket gereği yapılan bir bildirim değildir. Temerrüdün başlangıcı, faizin işlemeye başladığı an, ayıbın süresinde bildirilip bildirilmediği ve sözleşmeden dönme hakkının doğduğu tarih çoğu zaman bu bildirime bağlanır. Bu nedenle bildirimin içeriği kadar ulaştığının ispatı da önemlidir. Karşı tarafın adresinde bulunamaması hâlinde uygulanan tebligat usulü, sonradan bildirimin geçersizliği iddiasına konu edilebildiğinden evrakın tamamı saklanmalıdır.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
- Fiilî zarar: fatura, onarım bedeli, yerine getirilen edimin karşılığı
- Yoksun kalınan kâr: sipariş kayıtları ve dönemsel karşılaştırma tabloları
- Gecikmeden doğan kalemler: temerrüt tarihine bağlı hesaplama
- Manevi zarar: olayın ağırlığını ve etkisini gösteren belgeler
Her kalemin ayrı ayrı gösterilmesi, bilirkişi incelemesinde hesabın denetlenebilir olmasını sağlar. Tek bir toplam rakam üzerinden ilerlemek, itiraza açık bir alan bırakır.
İlliyet Bağını Görünür Kılmak
Zararın varlığı ile sorumluluğun doğması aynı şey değildir. Zararın, karşı tarafın davranışından kaynaklandığının gösterilmesi gerekir. Araya giren başka bir sebep, zarar görenin kendi kusuru veya zararın artmasına engel olunmaması iddiaları, tazminatın indirilmesi sonucunu doğurabilir. Bu nedenle olaydan sonra zararı sınırlamak için atılan adımların da belgelenmesi savunmayı güçlendirir.
Dava Türü Seçimi ve Anlaşma Değerlendirmesi
Zararın miktarı henüz belirlenemiyorsa talebin nasıl kurulacağı önem taşır; erken belirlenen düşük bir tutar, sonradan artırılamadığında hak kaybına dönüşebilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir; ticari, tüketici ve iş ilişkilerinde bu şart farklı biçimlerde uygulanır. Görüşme aşamasında yapılan teklifin kabulü değerlendirilirken, teklifin hangi kalemleri kapsadığı ve metinde genel bir ibra ifadesi bulunup bulunmadığı mutlaka incelenmelidir; kapsamı geniş yazılmış bir ibra, sonradan fark edilen zararlar bakımından da sonuç doğurur.
Hatırlatma
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; sözleşmenin türü, zararın doğduğu an ve tarafların sıfatı sonucu belirgin biçimde değiştirir. Talep oluşturmadan önce dosyanıza özel bir hukuki inceleme yapılması tavsiye edilir.