Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde dosyanın kaderini, olayın ne kadar haklı anlatıldığı değil; zararın, kusurun ve aradaki nedensellik bağının ayrı ayrı ispatlanabilmesi belirler. TBK'nın haksız fiil hükümleri ile HMK'nın ispat düzeni birlikte işlediğinden, her unsur için ayrı delil planı yapılması gerekir.
Üç Unsuru Ayrı Ayrı Kanıtlamak
Uygulamada en sık yapılan hata, tek bir belgenin üç unsuru birden ispatlayacağı varsayımıdır. Oysa fiilin gerçekleştiğini gösteren kayıt, zararın miktarını göstermez; zararı gösteren fatura da kusurun kimde olduğunu ortaya koymaz. Dilekçe hazırlanırken her unsurun karşısına hangi delilin konulduğu yazılı olarak eşleştirilmelidir.
Delil Matrisi Örneği
- Fiil için: olay yeri tutanağı, kamera kaydı, tanık anlatımı, kolluk kayıtları
- Zarar için: onarım faturaları, tedavi giderleri, kazanç kaybını gösteren bordro ve beyanlar
- Kusur için: teknik rapor, mevzuata aykırılık tespiti, denetim yazışmaları
- İlliyet için: olay ile zarar arasındaki zaman ve mekân bağını gösteren kayıtlar
Zamanaşımı: Sessizce İşleyen Risk
Haksız fiilde zamanaşımı, zararın ve failin öğrenildiği andan itibaren işleyen kısa süre ile fiil tarihinden itibaren işleyen uzun süre olmak üzere ikili bir yapıdadır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının uygulanabildiği hâller de gündeme gelir. Bu nedenle "öğrenme tarihi" olarak hangi anın esas alınacağı baştan tespit edilmeli ve dosyada bu tarihi destekleyen bir belge bulundurulmalıdır.
Delil Tespiti ve Kayıtların Kaybolma Riski
Kamera görüntüleri, işletme kayıtları ve dijital veriler belirli sürelerde silinir. Dava açılmasını beklemek yerine, delil tespiti yoluna başvurmak veya ilgili kurumdan yazılı olarak kaydın saklanmasını istemek çoğu zaman dosyanın tek şansıdır. Bu adımın atıldığı tarih de ayrıca belgelenmelidir.
Sulh Görüşmesinde Nelere Dikkat Edilir
Karşı tarafın veya sigortacının yaptığı ödeme teklifleri genellikle ibraname imzalanması koşuluna bağlanır. İbranamenin kapsamı geniş yazıldığında, sonradan ortaya çıkan zararlar için talep hakkı tartışmalı hâle gelir. Özellikle bedensel zararlarda tedavi süreci tamamlanmadan verilen ibra beyanı, ileride ek talep yolunu kapatabilir. Sulh tercih edilecekse, kapsamın hangi zarar kalemleriyle sınırlı olduğu metinde açıkça yazılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme sağlar. Zararın türü, tarafların sıfatı ve olayın niteliği değerlendirmeyi değiştirdiğinden, teklif kabul etmeden veya dava yolunu seçmeden önce hukuki destek alınması önerilir.