Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde davanın kaderini belirleyen şey, çoğu zaman sorumluluğun varlığı değil miktarın nasıl hesaplandığıdır. Sorumluluk kabul edilse bile ispatlanamayan bir kalem hükme yansımaz. TBK, HMK ve tüketici işlemleri bakımından TKHK ekseninde bu rehber, hesabın kurulmasına odaklanır.
Önce Zarar Kalemlerini Ayrıştırın
Tek bir toplam rakam yazılan dilekçeler, bilirkişi incelemesinde parçalanır ve savunulamaz hale gelir. Doğru yöntem, zararı baştan ayrıştırmaktır: fiilen yapılan harcamalar, elde edilemeyen kazanç, ayıplı ifa nedeniyle ortaya çıkan değer farkı, gecikmeden doğan ek maliyetler ve varsa cezai şart. Her kalem ayrı bir satırda, dayandığı belgeyle birlikte gösterilmelidir.
Her Kalemin Karşısında Bulunması Gereken Belge
- Harcamalar için fatura, dekont veya ödeme kaydı
- Kazanç kaybı için önceki dönem gelir kayıtları ve karşılaştırma verisi
- Değer farkı için piyasa fiyatını gösteren teklif ya da uzman değerlendirmesi
- Gecikme için teslim tarihini ve fiili teslimi gösteren yazışmalar
- Cezai şart için sözleşmenin ilgili maddesi ve şartın gerçekleştiğine dair kayıt
Temerrüt Anı ve Faizin Başlangıcı
Hesabın sık ihmal edilen tarafı faizdir. Faizin hangi tarihten itibaren isteneceği, borçlunun temerrüde düştüğü ana bağlıdır; bu an ise çoğunlukla ihtarın karşı tarafa ulaştığı tarihle belirlenir. İhtarın gönderildiği değil, muhataba ulaştığı tarihin belgelenmesi bu nedenle kritiktir. Sözleşmede kesin vade kararlaştırılmışsa değerlendirme farklılaşır; bu ayrım dilekçede açıkça kurulmalıdır.
Tebligat Gecikmesi ve Eriyen Alacak
İhtarnamenin eski adrese gönderilmesi ya da muhatabın adres değişikliğinin fark edilmemesi, faiz başlangıcını geriye taşıma imkânını ortadan kaldırır. Aynı sorun dava aşamasında da yaşanır: karşı tarafa yapılamayan tebligat yargılamayı uzatır, uzayan süreçte belge ve tanık erişimi zorlaşır. Bu riski azaltmak için muhatabın güncel adres ve elektronik tebligat bilgilerinin sözleşme aşamasında kayda geçirilmesi, adres değişikliği bildirim yükümlülüğünün sözleşmeye yazılması ve gönderilen her ihtarın tebliğ şerhinin dosyada saklanması gerekir.
Kapanış
Tazminat hesabı, sözleşmenin metnine ve tarafların fiili davranışına göre şekillenir; hazır formüller çoğu dosyada eksik kalır. Talebinizi rakamlandırmadan önce belgelerinizin bir hukukçu tarafından incelenmesi, ilerideki eksiklik riskini belirgin biçimde azaltır.