Ceza yargılamasında kanun yolu aşaması, ilk derecedekinden farklı bir teknikle yürür. CMK, TCK ve 5275 sayılı Kanun ekseninde ilerleyen bu aşamada başarıyı belirleyen, başvurunun süresinde ve doğru mercie yapılması ile eksik soruşturma iddiasının somut biçimde kurulmasıdır.
Başvuru Nereye Verilir?
İstinaf ve temyiz dilekçeleri, kararı veren mahkemeye verilir; dosyayı inceleyecek merci bölge adliye mahkemesi ya da Yargıtay olsa da başvurunun muhatabı değişmez. Tutuklu sanıklar bakımından ceza infaz kurumu müdürlüğüne yapılan başvurunun da süresinde sayıldığı unutulmamalıdır. Yanlış mercie gönderilen dilekçelerde süre riski doğabileceğinden, teslim belgesi mutlaka saklanmalıdır.
Süre Hesabında İki Farklı Başlangıç
İstinaf başvurusu, hükmün yüze karşı açıklandığı hâllerde açıklamadan, yokluğunda verilmişse tebliğden itibaren yedi gün içinde yapılır. Temyiz süresi ise bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren on beş gündür. Süresinde verilen dilekçede gerekçe bulunmuyorsa, gerekçenin sonradan sunulması mümkündür; ancak bu imkâna güvenip başvuruyu geciktirmek doğru değildir.
Her Karar Aynı Yoldan Gitmez
Bazı kararlar bakımından kanun yolu sınırlıdır; kesin nitelikteki hükümler ile istinaf incelemesi sonucunda kesinleşen kararlar bu kapsamdadır. Bu nedenle başvuru hazırlanmadan önce hükmün hangi kanun yoluna tabi olduğu, karar metnindeki bildirimle birlikte kontrol edilmelidir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı başvuru ise ayrı bir usule tabidir.
Eksik Soruşturma İddiasını Somutlaştırmak
Kanun yolu dilekçelerinde en sık yapılan hata, delil eksikliğinin genel cümlelerle ileri sürülmesidir. İtirazın karşılık bulması için şu yapı kurulmalıdır:
- Hangi delilin toplanmadığı tek tek belirtilir.
- Bu delilin ilk derecede talep edilip edilmediği, talep edilmişse ret gerekçesi gösterilir.
- Delilin toplanması hâlinde hükmün hangi yönde değişebileceği açıklanır.
- Duruşma tutanakları ile gerekçeli karar arasındaki çelişkiler sayfa numarasıyla işaretlenir.
- Hukuka aykırı yöntemle elde edildiği düşünülen delil ayrı başlıkta ele alınır.
Duruşmalı İnceleme ve Ek Talepler
Koşulları varsa duruşmalı inceleme talebi dilekçede açıkça yer almalıdır. Ayrıca tutukluluk durumu devam ediyorsa, kanun yolu başvurusundan bağımsız olarak tahliye talebinin ayrı sunulması gerekir; bu iki talebin tek dilekçede eritilmesi, ikincisinin gözden kaçmasına yol açabilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın kendi koşulları farklı sonuç doğurabilir. Süreler kısa olduğu için, karar açıklandığı gün gerekçeli kararı beklemeden başvuru planınızı bir ceza hukukçusuyla oluşturmanız yerinde olacaktır.