İddianame kabul edildikten sonra dosya artık soruşturma mantığıyla değil, duruşma takvimiyle yürür. CMK ve TCK ekseninde yürütülen kovuşturmada, delil taleplerinin hangi celsede ileri sürüldüğü ve beyanların hangi sırayla verildiği sonucu doğrudan etkiler. 5275 sayılı CGTİHK kapsamındaki infaz sonuçları ise henüz hüküm kurulmadan hesaba katılması gereken bir başlıktır.
İddianameyi Madde Madde Karşılamak
Savunmanın ilk adımı, iddianamedeki her bir olgusal iddianın karşısına dosyadaki hangi delilin konulacağını yazmaktır. Bu tablo çıkarıldığında, iddianın dayandığı ancak dosyada karşılığı bulunmayan noktalar görünür hâle gelir. Eksik soruşturma iddiası, ancak bu şekilde somutlaştırıldığında dikkate alınabilir bir talep hâline gelir.
Delil Taleplerinin Zamanlaması
- Tanık dinletme talepleri, tanığın neyi göreceği veya duyduğu açıklanarak ilk duruşmadan önce sunulur.
- Kamera kaydı, HTS veya banka kaydı gibi süreli olarak saklanan verilerin talebi gecikmeye tahammül etmez.
- Bilirkişi raporuna itiraz, rapora karşı beyan süresi içinde ve teknik gerekçeyle yapılır; genel itiraz sonuç doğurmaz.
- Duruşmada okunmayan bir belgeye hükümde dayanılamayacağı için, sunulan belgelerin tutanağa geçirilmesi takip edilir.
Beyan Stratejisi
Sanığın beyanı yalnızca içeriğiyle değil, zamanlamasıyla da değerlendirilir. Soruşturma aşamasındaki ifadeyle kovuşturmadaki beyan arasındaki farklılıklar mutlaka sorulur; bu nedenle savunmanın baştan tutarlı kurulması gerekir. Mağdur veya katılan beyanlarındaki çelişkilerin ise soyut biçimde değil, tarih ve olay ayrıntısı gösterilerek tutanağa geçirilmesi gerekir.
Uzlaştırma Teklifi Karşısında Karar
Suç tipi uzlaştırma kapsamındaysa, teklif ciddiyetle değerlendirilmelidir. Karar verirken; uzlaşma sağlanması hâlinde kamu davasının düşeceği, buna karşılık uzlaşma metninde kararlaştırılan edimin yerine getirilmemesinin sonuçları ve tarafların gelecekteki ilişkisi birlikte ele alınmalıdır. Uzlaşma, kabahatin ikrarı anlamına gelmediği gibi, her dosyada da mağdurun menfaatine olmayabilir. Metinde edimin türü, süresi ve ifa biçimi açıkça yazılmalıdır.
Hüküm Öncesi Son Kontrol
Esas hakkında savunma öncesinde; lehe hükümlerin uygulanması talepleri, adli para cezasına çevirme ve erteleme ihtimalleri ile denetimli serbestlik sonuçları birlikte değerlendirilmelidir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her ceza dosyasının delil yapısı farklı olduğundan, savunmanın bir hukukçu ile birlikte kurgulanması önem taşır.