Kovuşturma, soruşturmanın devamı değil ayrı bir aşamadır; deliller burada yeniden ve doğrudan mahkeme huzurunda tartışılır. CMK, TCK ve infaza ilişkin 5275 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte en sık görülen aksaklık, bir talebin görevli olmayan mercie veya uygun olmayan aşamada ileri sürülmesidir.
Soruşturma ile Kovuşturmanın İspat Mantığı Farklıdır
Soruşturmada amaç yeterli şüphenin bulunup bulunmadığını belirlemektir. Kovuşturmada ise delillerin doğrudan mahkeme önünde tartışılması esastır; dosyada okunan bir beyan ile duruşmada dinlenen bir tanığın ağırlığı aynı değildir. Bu nedenle soruşturma aşamasında yeterli görülen bir savunma, kovuşturmada tek başına yetersiz kalabilir.
Görev Ayrımı ve İtiraz Mercileri
Yargılamanın ağır ceza mahkemesinde mi asliye ceza mahkemesinde mi görüleceği, suçun kanundaki karşılığına göre belirlenir. Koruma tedbirlerine ilişkin kararlar soruşturma evresinde ayrı bir hâkimlik tarafından verilir ve bunlara karşı itiraz yolu da kendine özgüdür. Hükümle birlikte devreye giren kanun yolları ise bambaşka bir usule tabidir; bu üç kanalın karıştırılması hak kaybının en yaygın nedenidir.
Delil Taleplerinin Zamanlaması
- İddianame ve ekleri, delil listesi çıkarılarak okunur.
- Dosyadaki her delil için kabul, itiraz veya karşı delil tutumu belirlenir.
- Tanık dinletme talebi, tanığın hangi vakıayı açıklayacağı belirtilerek yapılır.
- Bilirkişi raporuna itiraz gerekiyorsa itirazın teknik dayanağı yazılı sunulur.
- Toplanmasını istediğiniz deliller duruşma öncesinde dilekçeyle bildirilir.
Esas Hakkında Savunmaya Hazırlık
- Suçun unsurlarının her biri için ayrı savunma başlığı oluşturulması
- Hukuka aykırı yolla elde edildiği düşünülen delillerin ayrıca değerlendirilmesi
- Lehe olan hükümlerin ve olası indirim sebeplerinin gösterilmesi
- Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda bu yolun süresinde değerlendirilmesi
- Mağdur veya katılan sıfatının usulüne uygun kazanılması
Hüküm Sonrası Aşamanın Planlanması
Kararın gerekçeli olarak tebliğ edilmesiyle kanun yoluna başvuru süresi işler; başvuru dilekçesinde ileri sürülmeyen bir hususun sonradan tartışılması güçleşir. İnfaza ilişkin talepler ise ayrı bir çerçevede değerlendirilir ve doğrudan yargılamanın devamı niteliğinde değildir.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek amacıyla kaleme alınmıştır. İsnat edilen suç, dosyanın aşaması ve delillerin niteliği izlenecek usulü belirleyeceğinden, savunmanın her aşamasında hukuki destek alınması önem taşır.