Soruşturma tamamlanıp iddianame kabul edildiğinde dosya kovuşturma aşamasına geçer ve savunmanın hareket alanı yeni bir düzene girer. Bu aşamada verilen her ara karar temyiz edilebilir nitelikte değildir; bir kısmı itiraza tabidir ve itirazın hangi mercie, hangi sürede yapılacağı CMK'da ayrıca düzenlenmiştir. Merci ve süre hatası, esasa ilişkin en güçlü savunmayı bile devre dışı bırakır.
Görevli Mahkemenin Belirlenmesi
Kovuşturmayı hangi mahkemenin yürüteceği, isnat edilen suç için TCK'da öngörülen cezanın üst sınırına göre belirlenir; ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar kanunda ayrıca sayılmıştır. Yer bakımından yetki ise kural olarak suçun işlendiği yere bağlıdır. Suçun birden çok yerde işlendiği ya da sonucun başka yerde doğduğu hâllerde yetki itirazı, yargılamanın başında ve süresinde ileri sürülmelidir.
Hangi Karara Nasıl İtiraz Edilir
- Tutuklamaya ve tutukluluğun devamına ilişkin kararlar, kısa süreli itiraz yoluna tabidir.
- Adli kontrol tedbirlerinin türü ve süresi bakımından da itiraz gündeme gelebilir.
- Delil taleplerinin reddi ara karar niteliğindedir; bu ret esas hakkında kanun yolu incelemesinde ayrıca ileri sürülmek üzere tutanağa geçirilmelidir.
- İtiraz dilekçesi, kararı veren mercie verilir; merci kararını değiştirmezse dosya incelenmek üzere kanunda gösterilen mercie gönderilir.
Duruşma Öncesi Savunma Dosyası
Kovuşturmada savunmanın en güçlü aracı, iddianamenin dayandığı delillerin tek tek eşleştirildiği bir tablodur. Her iddia için o iddiayı destekleyen delil, o delilin elde edilme yöntemi ve varsa hukuka aykırılık iddiası aynı satırda yer almalıdır. Tanık beyanları arasındaki çelişkiler ve zaman çizelgesiyle uyuşmayan noktalar duruşma öncesinde tespit edilmezse, sorgu sırasında geriye dönüş imkânı kalmaz.
Uzlaştırma Kapsamı ile Yargılamayı Sürdürme Tercihi
Uzlaştırma her suç için değil, kanunda kapsama alınan suçlar bakımından mümkündür. Dosya uzlaştırmaya elverişliyse, teklifi değerlendirirken yalnızca ödenecek tutar değil; uzlaşmanın kovuşturmaya ve adli sicile etkisi, edimin yerine getirilme takvimi ve mağdurun ek talep hakkının kalıp kalmadığı da göz önünde tutulmalıdır. Uzlaştırmaya elverişli olmayan bir dosyada mağdurla yapılan özel anlaşma, kamu davasının yürüyüşünü kendiliğinden durdurmaz; bu beklenti çoğu zaman hayal kırıklığı yaratır.
Hüküm Sonrası Aşamayı Baştan Planlamak
Olası bir mahkûmiyet hâlinde infaza ilişkin sonuçlar 5275 sayılı Kanun çerçevesinde belirlenir. Denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme hesapları, hükmün içeriğine bağlı olduğundan, savunma stratejisi kurulurken bu aşamanın olası sonuçları da tabloya eklenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; ceza yargılamasında her dosyanın delil yapısı kendine özgüdür. Süreler çok kısa olduğundan, karar tebliğ edilir edilmez bir ceza hukukçusuyla görüşmenizde yarar vardır.