Soruşturma tamamlanıp iddianame kabul edildiğinde dosya yeni bir usul rejimine geçer. Kovuşturma aşamasında savunmanın gücünü belirleyen şey, iddianameye verilen ilk tepki değil, delil ikamesinin duruşma takvimiyle uyumlu planlanmasıdır. CMK bu aşamada belirli anlara bağlı imkânlar tanır ve bu anlar geçtiğinde aynı talep aynı etkiyi doğurmaz.
İddianamenin Okunmasıyla Başlayan Çalışma
İddianame, hangi eylemin hangi hükme dayandırıldığını gösterir. Savunmanın ilk işi, iddia edilen her eylemi ayrı satıra yazmak ve karşısına dosyadaki hangi delilin dayanak gösterildiğini işlemektir. TCK bakımından nitelendirmenin doğru olup olmadığı tartışması, bu tablo kurulmadan yürütülemez. Aynı çalışma, dosyaya girmemiş ancak lehe olan delillerin de görünmesini sağlar.
Delil İkamesi Talepleri
- Tanık dinlenmesi taleplerinin, hangi vakıaya ilişkin olduğu yazılarak sunulması
- Kamera, sinyal veya kayıt bilgilerinin saklama süresi dolmadan istenmesi
- Bilirkişi incelemesi talebinin, incelenecek hususlar somutlaştırılarak yapılması
- Hukuka aykırı elde edildiği düşünülen delillere ilişkin itirazın tutanağa geçirilmesi
- Lehe olan ve dosyada bulunmayan belgelerin ilgili kurumdan celbinin istenmesi
Duruşma Takvimini Kurmak
- Tensip zaptındaki ara kararlar liste hâline getirilir.
- Her ara kararın gereğinin hangi tarihe kadar yerine getirilmesi gerektiği hesaplanır.
- Kurumlardan gelecek yanıtlar için duruşmadan önce takip tarihi belirlenir.
- Beyan alınacak kişilerin hazır bulunması için gerekli usul işlemleri planlanır.
- Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma için hazırlık, son duruşmaya bırakılmaz.
Gecikmenin Yarattığı Delil Kaybı
Kovuşturma aşamasındaki en somut risk, teknik kayıtların zamanla erişilemez hâle gelmesidir. Görüntü ve iletişim kayıtları belirli süre saklandığından, talebin erken ve doğru mercie yöneltilmesi gerekir. Tanıkların olayı hatırlama derecesi de zamanla zayıfladığı için, dinlenme sırasının planlanması savunmanın etkisini doğrudan etkiler.
Karar Sonrası İçin Hazırlık
Hüküm verildiğinde kanun yoluna başvuru için tanınan süre kısadır ve tefhim ya da tebliğ anına bağlanır. Bu nedenle gerekçeli kararın beklenmesi sırasında da takvim tutulmalıdır. İnfaza ilişkin sonuçlar bakımından 5275 kapsamındaki hükümlerin baştan değerlendirilmesi, karar sonrası atılacak adımların hazır olmasını sağlar.
Bu metin genel usul bilgisi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Suçun niteliği ve dosyanın kapsamı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, her aşamada dosyaya özel hukuki destek alınması gerekir.