Kripto varlık alım satımı yapan kullanıcıların en sık karşılaştığı sorun, banka hesabına veya platform bakiyesine konulan blokedir. Blokeye itiraz edilecek merci, blokeyi koyan iradenin niteliğine göre tamamen değişir; yanlış mercie yapılan başvuru hem zaman hem de bloke süresince doğan zarar anlamına gelir.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Uygulamada üç farklı bloke türü karıştırılmaktadır:
- Adli tedbir kaynaklı bloke: Bir soruşturma kapsamında verilmiş el koyma veya malvarlığına yönelik tedbir kararı bulunur.
- İdari kaynaklı askıya alma: 5549 sayılı Kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimi üzerine işlemin geçici olarak durdurulması söz konusudur.
- Kuruluşun kendi kararı: Banka veya ödeme kuruluşu, sözleşme ve iç politikalarına dayanarak hesabı kısıtlar.
Bu nedenle atılacak ilk adım, kuruluştan blokenin dayanağının ve karar merciinin yazılı olarak sorulmasıdır. Dayanak bilinmeden yazılan itiraz dilekçesi, çoğu zaman ilgisiz bir mercie gider.
Adli El Koymada İtiraz Yolu
Ceza muhakemesinde el koyma kararına karşı itiraz mercii sulh ceza hâkimliğidir. İtiraz süresi kararın öğrenilmesine bağlı olarak işler ve kısa olduğundan, kararın bir örneğinin dosyadan temini gecikmemelidir. Kısıtlama kararı bir soruşturma dosyası üzerinden yürüdüğü için, dosyada kısıtlama bulunup bulunmadığı ve müdafi/vekil olarak inceleme yetkisinin kapsamı ayrıca kontrol edilir. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiası gündeme geldiğinde, esas yargılama ağır ceza mahkemesinin görev alanına girer; bu, itiraz sürecinin de daha teknik yürütülmesini gerektirir.
İdari İşlem Niteliğindeki Kısıtlamada Yol
Kısıtlama idari bir işleme dayanıyorsa, uyuşmazlık idari yargıya taşınır ve İYUK'taki dava açma süreleri işler. Bu ihtimalde, işlemin tebliğ edildiği tarih ile öğrenme tarihi arasındaki fark hesap açısından belirleyicidir. Zararın tazmini isteniyorsa tam yargı davası ayrıca kurgulanmalıdır.
Kuruluşun Kendi İnisiyatifiyle Yaptığı Kısıtlama
- Çerçeve sözleşme ve kullanım koşulları, kısıtlamanın sözleşmesel dayanağı yönünden incelenir.
- Kuruluşa yazılı başvuru yapılır; cevap alınamazsa 5411 çerçevesindeki ilgili kuruma şikâyet yolu değerlendirilir.
- Sözleşmeye aykırılık iddiası varsa, alacak veya tespit davası genel hükümlere göre açılır; taraflardan biri tacir ise ticari dava kuralları uygulanır.
Delil Dosyasının Kurulması
Kripto işlemlerinde ispat, klasik banka dosyalarından farklı çalışır. Cüzdan adresleri, işlem kimlikleri, platform işlem geçmişi dökümü ve fiat giriş–çıkışlarını gösteren dekontlar birlikte sunulduğunda, paranın kaynağının hukuka uygunluğu somutlaşır. İşlemin bir başkasının hesabından geçtiği hâllerde, aradaki hukuki ilişkinin belgeye bağlanmamış olması en sık rastlanan zayıflıktır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kısıtlamanın dayanağı ve soruşturmanın kapsamı stratejiyi kökten değiştirebilir. Bloke bildirimini aldığınız gün belgelerinizi bir hukukçuyla değerlendirmeniz önerilir.