Haczedilen malın paraya çevrilmesi, icra takibinin en kritik aşamasıdır. Satış süreci, hem alacaklının tahsilatını hem borçlunun mülkiyet ve itiraz haklarını doğrudan etkiler. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, satışın nasıl yürüdüğünü ve borçlunun bu aşamada hangi yollara başvurabileceğini ele alır.
Satış nasıl başlar
Kesinleşmiş bir takipte haciz konulduktan sonra, taraflardan biri süresi içinde satış talep eder. Taşınır ve taşınmazlar için kıymet takdiri yapılır; bu değerleme satışın çıkış fiyatını belirlediği için borçlu açısından ilk müdahale noktasıdır. Değerin gerçeği yansıtmadığı düşünülüyorsa, kıymet takdirine karşı süresinde itiraz edilmelidir.
Borçlunun elindeki başlıca yollar
- Kıymet takdirine itiraz ederek malın düşük fiyatla elden çıkmasını önlemek
- Borcu satıştan önce ödeyerek veya taksitlendirerek süreci durdurmak
- Haczedilemezlik iddiasıyla belirli malların satış dışında tutulmasını istemek
- Satış usulündeki aykırılıklara karşı şikâyet yoluna gitmek
İhalenin feshi
Satış ihaleyle sonuçlandıktan sonra, ihalede usule aykırılık ya da zarar doğuran bir durum varsa ihalenin feshi istenebilir. Bu talep sıkı süre ve şekil koşullarına bağlıdır; dayanaksız fesih istemleri para cezasıyla sonuçlanabildiği için, iddianın somut aykırılığa oturtulması gerekir.
Meskeniyet ve orantılılık
Borçlunun temel ihtiyaçlarını karşılayan bazı mallar bakımından haczedilemezlik korumaları gündeme gelebilir. Bu koruma otomatik işlemeyebileceğinden, iddianın zamanında ve belgeyle ileri sürülmesi önemlidir.
Değerlendirme
Satış aşamasında haklar büyük ölçüde sürelere bağlıdır; itiraz penceresi kaçtığında geri dönüş zorlaşır. Malın niteliği ve takibin durumu her dosyada farklı olduğundan, satış öncesinde profesyonel değerlendirme almak yerinde olur.