Bir borçlu için hacze giden yolda en kritik eşik, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen 7 günlük itiraz süresidir. Bu rehber, ilamsız takipte haciz aşamasına özgü süre yönetimini ve şikayet mekanizmasını, İİK ve HMK çerçevesinde ele alır.
İtiraz mı, Şikayet mi?
Uygulamada en sık karıştırılan iki kurum, borca itiraz ile icra memur işlemine şikayettir. Borcun kendisine, faize veya imzaya karşı çıkılıyorsa ödeme emrine itiraz gündeme gelir. Buna karşılık haczin usulüne, haczedilemez malın haczine veya kıymet takdirine yönelik hatalar şikayet yoluyla icra mahkemesine taşınır. Yanlış kurumun seçilmesi, esasen haklı olunan bir dosyada dahi hak kaybına yol açar.
Yedi Günün Başlangıç Anı
Sürenin doğru hesaplanması, tebligatın hangi anda ve nasıl yapıldığının tespitiyle başlar. Tebligatın usulsüz olduğu iddia ediliyorsa, öğrenme tarihi esas alınarak süre yeniden değerlendirilebilir. Bu nedenle tebliğ mazbatasının, muhatabın adreste bulunup bulunmadığının ve haber kağıdının varlığının erkenden incelenmesi gerekir.
Haciz Aşamasında Kontrol Listesi
- Haczedilen malın borçlunun haline uygun olup olmadığının değerlendirilmesi
- Maaş haczinde yasal kesinti oranının aşılıp aşılmadığının kontrolü
- Üçüncü kişi elindeki mal veya alacak için istihkak iddialarının zamanında ileri sürülmesi
- Kıymet takdirine itiraz süresinin ayrı takip edilmesi
İtiraz Sonrası Senaryolar
Borca itiraz, kural olarak takibi durdurur. Alacaklının bu durumda başvurabileceği yol, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davasıdır. Borçlu tarafında ise itirazın haksız olması ihtimaline karşı, ödeme belgeleri ve yazışmaların baştan derlenmesi savunmanın belkemiğini oluşturur.
Erken Hazırlığın Değeri
Yedi günlük süre kısa olduğundan, ödeme emri elinize ulaştığı anda belge toplama ve dilekçe taslağı hazırlama işi paralel yürütülmelidir. Son güne bırakılan itirazlar, adliye yoğunluğu veya belge eksikliği nedeniyle tamamlanamayabilir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; takip türü, tebligat şekli ve dosyadaki belgeler süreyi ve izlenecek yolu değiştirebileceğinden, somut takibinizi bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.