Bir iş kazası sonrası işçinin veya hak sahiplerinin talepleri, hem maddi ve manevi tazminat hem de sosyal güvenlik boyutuyla çok katmanlıdır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunlar bir arada değerlendirilir; ancak tazminat davasından önce çoğu işçilik alacağında zorunlu arabuluculuk aşamasının doğru işletilmesi gerekir.
Arabuluculuk Zorunlu mu, Değil mi?
İşçi-işveren arasındaki birçok alacak ve tazminat talebinde arabuluculuk, dava şartıdır; yani bu aşama tüketilmeden açılan dava usulden reddedilebilir. Buna karşılık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarının niteliği farklı değerlendirildiğinden, hangi talebin arabuluculuğa tabi olduğu baştan ayrıştırılmalıdır.
Sorumluluğun Belirlenmesi
İş kazasında işverenin sorumluluğu, 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine uyup uymadığıyla yakından ilgilidir. Kusur oranı, çoğu zaman bilirkişi ve iş güvenliği uzmanı raporlarıyla belirlenir. Bu nedenle kaza tutanağı, müfettiş raporu ve tanık beyanları erkenden toplanmalıdır.
Talep Kalemleri
- İşçinin çalışma gücü kaybına bağlı maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Ölüm hâlinde hak sahiplerinin destekten yoksun kalma tazminatı
- SGK tarafından karşılanan kısmın tazminattan mahsubu
SGK Boyutunu Atlamamak
5510 sayılı Kanun kapsamında SGK, kaza sonrası bazı ödemeleri karşılar; ancak kurum, kusurlu işverene rücu edebilir. İşçi açısından ise kurum gelirleri ile mahkemeden istenecek tazminat arasındaki ilişki mahsup kurallarına göre kurulur, aksi hâlde talep eksik veya fazla hesaplanır.
İş kazası dosyaları kusur, maluliyet oranı ve gelir kayıtlarına göre büyük farklılık gösterir. Süreç başlatılmadan önce bir iş hukuku uzmanıyla değerlendirilmesi önemlidir.