İşçilik alacağı dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman talebin haklılığı değil, feshin ardından atılan adımların sırasıdır. Fesih bildiriminin tebliğiyle işlemeye başlayan bir aylık süre, hangi talebin hangi yola gireceğini baştan tayin eder; bu ayrımı gözden kaçıran dosyada esas hiç tartışılmadan usulden sonuç alınabilir.
Bir aylık süre neyi bağlar, neyi bağlamaz
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında feshin geçersizliği ve işe iade talebi, fesih bildiriminin tebliğinden başlayan bir aylık süreye bağlıdır. Buna karşılık kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti gibi kalemler bu kısa süreye değil kendi zamanaşımı rejimine tabidir. Uygulamada en sık rastlanan usul hatası, iki grubu tek dilekçede aynı süre mantığıyla ele alıp işe iade yolunu farkında olmadan tüketmektir.
Arabuluculuk aşamasında usule aykırılık üreten noktalar
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile işçilik alacaklarında arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Bu aşamadaki eksiklik doğrudan dava şartı yokluğu sonucunu doğurabilir:
- Başvurunun gerçek işveren yerine grup şirketine veya yanlış tüzel kişiye yapılması
- Son tutanakta talep kalemlerinin adının hiç geçmemesi, kapsamın sonradan genişletilmesi
- Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinde taraflardan yalnızca birinin süreçte yer alması
- Anlaşamama tutanağının davaya eklenmemesi veya tarafların unvanının hatalı yazılması
Alacak kalemlerini ayrıştıran çalışma tablosu
- Fesih tarihi, tebliğ tarihi ve bildirimin şekli tek satırda sabitlenir.
- Her kalem için dayanak belge (bordro, banka kaydı, puantaj, mesai çizelgesi) eşleştirilir.
- Bordrolarda ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı kalem kalem işaretlenir.
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü ile bordro günleri karşılaştırılır.
- Talepler, belirsiz alacak veya kısmi dava tercihine göre yeniden yazılır.
Dilekçe gönderilmeden önceki son okuma
Son okumada üç şey aranır: talep sonucu ile arabuluculuk tutanağındaki kalemlerin örtüşmesi, harca esas değerin talep yapısıyla tutarlılığı, delil listesinde işverende bulunan belgeler için ayrıca celp talebinin yazılmış olması. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtlar iş sağlığı boyutu olan dosyalarda ayrı bir başlıkta istenmelidir; genel bir delil ifadesi çoğu zaman yeterli görülmez.
Süre kaçırıldığında geriye kalan alan
Bir aylık sürenin geçmesi bütün talepleri ortadan kaldırmaz. İşe iade yolu kapansa dahi kıdem, ihbar ve ücret nitelikli alacaklar ile kötüniyet iddiasına dayalı talepler kendi süreleri içinde ileri sürülebilir. Bu ihtimalde strateji, feshin geçerliliğini tartışmak yerine ödenmemiş kalemleri belgeye dayalı biçimde somutlaştırmaya kayar.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Fesih türü, işyeri yapısı ve belge düzeni sonucu değiştirebileceğinden, dosyanızın kendi koşulları için bir avukatla değerlendirme yapmanız yerinde olur.