Kıdem tazminatı hesabı sadece bir çarpım işlemi değildir; hesabın dayandığı hizmet süresi ve giydirilmiş ücret, çoğu zaman SGK kayıtlarıyla iş yeri kayıtları arasındaki farktan doğan bir uyuşmazlığa dönüşür. 4857 sayılı İş Kanunu tazminat koşullarını, 5510 sayılı Kanun sigortalılık ve hizmet tespitini, 7036 sayılı Kanun dava öncesi arabuluculuk rejimini, 6331 sayılı Kanun ise iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini düzenler. Usule aykırı işlem riski çoğunlukla bu kayıtların uyumsuzluğu fark edilmeden dava açılmasından kaynaklanır.
İki Kayıt Setini Yan Yana Koymak
İlk adım, SGK hizmet dökümü ile bordro ve puantaj kayıtlarının aynı tabloda karşılaştırılmasıdır. Giriş ve çıkış tarihleri, eksik gün bildirimleri, kod değişiklikleri ve prime esas kazanç tutarları satır satır incelendiğinde, hesaba etki eden farklar hemen görünür hâle gelir. Bu karşılaştırma yapılmadan kurulan bir talep, yargılama sırasında bilirkişi incelemesiyle baştan şekillenir ve taraf iddiası zayıf kalır.
Giydirilmiş Ücreti Belgelemek
Kıdem hesabında esas alınan ücret, çıplak ücretten ibaret değildir. Süreklilik gösteren yol, yemek, ikramiye ve benzeri ödemeler hesaba dâhil olabilir. Bu kalemlerin varlığı kadar düzenliliği de ispat konusudur; banka hareketleri, iş yeri uygulamaları ve tanık beyanları birlikte kullanıldığında sonuç daha sağlam olur.
Süreci Aksatan Başlıca Hatalar
- Zorunlu arabuluculuk aşaması tamamlanmadan dava açılması
- Son tutanağın kapsamı ile dava dilekçesindeki taleplerin örtüşmemesi
- Hizmet tespiti gerektiren dönemin ayrı bir dava konusu olduğunun gözden kaçması
- Fesih bildiriminin gerekçesinin belgeyle desteklenmemesi
- İş kazası veya meslek hastalığı boyutunun ayrı yükümlülükler doğurduğunun düşünülmemesi
Hesabı Kurmadan Önce
- Hizmet dökümü ve tüm bordrolar tek klasörde toplanır.
- Fesih tarihi ve fesih türü, bildirim belgeleriyle netleştirilir.
- Ücrete eklenecek düzenli ödemeler listelenip belgeleriyle eşleştirilir.
- Eksik veya hatalı bildirilen dönemler işaretlenerek ayrı bir başlık altına alınır.
- Arabuluculuk başvurusundaki taraf ve talep bilgileri dava planıyla karşılaştırılır.
Kurum Kayıtları Değişirse
Hizmet kayıtlarında sonradan yapılan düzeltmeler, hesabı geriye dönük olarak etkiler. Bu nedenle dava sürerken de kayıtların güncel hâli belirli aralıklarla kontrol edilmeli, değişiklik varsa dosyaya bildirilmelidir. Aksi hâlde kesinleşen bir hesabın sonradan tartışmaya açılması güçleşir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; hesaplama, çalışma dönemine ve iş yeri uygulamalarına göre değişkenlik gösterir. Kendi kayıtlarınızla birlikte hukuki bir değerlendirme almanız, talebin doğru kurulması bakımından önemlidir.