Fazla çalışma alacağı, iş yargılamasında hem en çok talep edilen hem de ispat kurgusu en kolay dağılan kalemdir. SGK kayıtları, bordrolar ve işyeri giriş çıkış verileri birbirini doğrulamadığında, gerçekten yapılmış fazla mesai bile hüküm altına alınamayabilir. Bu kontrol listesi, 4857, 7036, 5510 ve 6331 çerçevesinde fazla mesai iddiasını SGK uyuşmazlıklarıyla birlikte kurgularken usule aykırı işlem riskini azaltmaya odaklanır.
Kayıt Üçgenini Baştan Kurun
Fazla mesai iddiası üç kayıt kümesinin karşılaştırılmasıyla ayakta durur: ücret bordroları, SGK e-bildirge verileri ve işyeri içi kayıtlar (giriş çıkış turnikesi, vardiya çizelgesi, servis listesi, kamera ve iş takip yazılımı logları). Bu üçlü arasındaki her tutarsızlık lehe veya aleyhe bir argümandır. Bordroda fazla mesai tahakkuku görünüyorsa, aynı dönem için ek talebin hangi gerekçeyle ileri sürüldüğü baştan açıklanmalıdır.
İhtirazi Kayıt ve İmza Meselesi
İmzalı bordronun etkisi, ihtirazi kayıt konulup konulmadığına ve ödemenin banka kanalıyla yapılıp yapılmadığına göre değişir. Bu nedenle dosyaya bordroların yalnızca bir kısmı değil, çalışma dönemi boyunca tamamı istenmelidir. Banka hesap hareketleri ile bordro tutarlarının eşleşmediği aylar, iddianın en güçlü dayanak noktasını oluşturur.
Usule Aykırı İşlemin Fazla Mesai Dosyasındaki Görünümleri
- 7036 kapsamında dava şartı olan arabuluculuk adımı tamamlanmadan dava açılması
- Arabuluculuk başvurusunda talep edilmeyen bir alacağın sonradan davaya eklenmesi
- Hizmet tespiti niteliği taşıyan taleplerde Kurumun sürece dahil edilmemesi
- Tanık listesinin süresinde bildirilmemesi veya tanıkların husumetli olması
- Islah ve zamanaşımı defi zamanlamasının hatalı kurulması
Tanık Anlatımını Belgeyle Destekleyin
Tanık beyanı tek başına bırakıldığında, çalışma düzeninin somut olarak tarif edilememesi nedeniyle sonuç doğurmayabilir. Tanığın hangi dönemde, hangi birimde, hangi vardiyada çalıştığı SGK hizmet dökümüyle doğrulanmalı; anlatım haftalık çalışma saatini gün ve saat aralığı vererek ortaya koymalıdır. Ara dinlenme sürelerinin nasıl uygulandığı da baştan tartışılmalıdır, çünkü hesaplama doğrudan bundan etkilenir.
İşveren Tarafında Savunma Sıralaması
- Çalışma sürelerinin kayıt altına alındığı sistemin teknik açıklamasını hazırlayın.
- 6331 kapsamındaki risk ve çalışma düzeni belgeleriyle vardiya planını uyumlayın.
- Ödenmiş fazla mesailerin bordro ve banka karşılığını dönem dönem eşleştirin.
- Zamanaşımı defini ilk savunmada usulüne uygun biçimde ileri sürün.
Fazla mesai hesabı işkoluna, çalışma düzenine ve kayıt altyapısına göre farklı sonuç verir. Bu metin genel bilgi sunar; belgelerinizin hangi iddiayı ne ölçüde desteklediğini görmek için dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.