İşe iade talebinde haklılık kadar takvim de belirleyicidir. 7036 sayılı Kanun ile arabuluculuk bu davalarda dava şartı hâline geldiğinden, süreç artık mahkemeyle değil arabulucu başvurusuyla başlar. Bu rehber, fesih bildiriminden dava aşamasına kadar işleyen süreleri tek bir plan hâlinde ele alır.
İki Aşamalı Süre Yapısı
4857 sayılı Kanun kapsamında iş güvencesinden yararlanan bir işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu iki süre birbirinin devamıdır ve biri kaçırıldığında diğeri işlevsiz kalır; bu nedenle fesih tebliğ tarihi ile son tutanak tarihi aynı çizelgeye yazılmalıdır.
Başvuru Öncesi Kontrol Edilecekler
- İşyerindeki işçi sayısı ve işçinin kıdemi bakımından iş güvencesi kapsamına girilip girilmediği
- Fesih bildiriminin yazılı yapılıp yapılmadığı ve gerekçesinin açıkça gösterilip gösterilmediği
- Fesih öncesinde savunma alınması gereken hâllerde bu usulün işletilip işletilmediği
- Feshin son çare olma ilkesine ilişkin somut verilerin bulunup bulunmadığı
- Aynı dönemde yapılan diğer işe alımların ve görev değişikliklerinin kayıtları
Arabuluculuk Masasına Hazırlıklı Gitmek
- Bordro, puantaj, izin ve fazla çalışma kayıtları toplanır; ücretin giydirilmiş hâli hesaplanır.
- Talep yalnızca işe iade olarak değil, iade edilmemesi hâlindeki mali sonuçlar da hesaplanarak kurulur.
- İş kazası ya da meslek hastalığı boyutu varsa 6331 ve 5510 sayılı kanunlar yönünden ayrı bir başlık açılır.
- Anlaşma ihtimaline karşı ödeme takvimi ve sigorta bildirimlerinin nasıl düzeltileceği önceden belirlenir.
- Anlaşmama hâlinde son tutanağın bir örneği alınır ve iki haftalık süre hemen takvime işlenir.
Anlaşma Metninin Sonraki Etkisi
Arabuluculuk sonunda imzalanan anlaşma belgesi, kapsamına giren talepler bakımından sonraki davaların önünü keser. Bu nedenle metinde hangi alacakların kapsandığı tek tek yazılmalı, kapsam dışında bırakılan talepler açıkça saklı tutulmalıdır. Genel ve muğlak ifadelerle kurulan bir metin, işçi bakımından beklenmeyen sonuçlar doğurabileceği gibi işveren bakımından da yeni uyuşmazlık kaynağına dönüşebilir.
Son Not
Bu rehber genel bilgi sunar; işyerinin yapısı ve fesih gerekçesi değiştiğinde değerlendirme de değişir. Fesih bildiriminizi elinize geçtiği gün hukuki değerlendirmeye açmanız, dar olan süreleri korumanın en pratik yoludur.