İşyerinde sistematik biçimde yıldırmaya yönelik davranışlar, işçiye 4857 sayılı Kanun kapsamında haklı nedenle fesih imkânı verebilir ve tazminat taleplerinin dayanağını oluşturur. Ancak bu hak, süresiz kullanılabilecek bir hak değildir. Bu rehber, mobbing iddiasını bir aylık süre kuralıyla birlikte, pratik adımlar üzerinden ele alır.
Süre Nereden Başlar
Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılığa dayanan fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren işleyen bir aylık hak düşürücü süre içinde kullanılmalıdır. Mobbing iddiasının ayırt edici yanı, tek bir olaya değil süreklilik gösteren bir davranış örüntüsüne dayanmasıdır. Bu nedenle son eylemin tarihi, sürenin hesabında belirleyici olur ve olay günlüğünün düzenli tutulması bu tarihi belgelemenin en pratik yoludur.
Süreklilik Nasıl Gösterilir
Tek başına anlamlı görünmeyen olaylar, bir arada değerlendirildiğinde örüntü oluşturur. Görev tanımının sebepsiz daraltılması, izin taleplerinin sürekli reddi, toplantı ve yazışmalardan dışlanma, aynı işi yapanlardan farklı muamele ve kayıt altına alınan uyarıların yoğunlaşması bu kapsamda değerlendirilir.
- Tarih ve saat içeren kurumsal e-posta ve mesaj kayıtları
- Görev değişikliğini gösteren yazılar ve organizasyon şemaları
- Sağlık kuruluşundan alınan rapor ve tedavi belgeleri
- Aynı ortamda çalışan tanıkların beyanı
- İşverene yapılan iç bildirim ve buna verilen yanıtlar
Fesihten Önce İç Başvuru
İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin 6331 sayılı Kanun çerçevesinde, çalışanların işyerindeki riskleri bildirme imkânı bulunur. İşverene yazılı iç bildirim yapılması hem çözüm ihtimali doğurur hem de sonraki aşamada iddianın işverence bilindiğini kanıtlar. Bildirime rağmen önlem alınmaması, haklı fesih gerekçesini güçlendiren bir unsurdur.
Fesih Sonrası Takvim
- Fesih bildirimi, gerekçesi açıkça yazılarak ve tebliğ edilebilir biçimde iletilir.
- İşe iade koşulları varsa, 7036 sayılı Kanun uyarınca dava şartı olan arabuluculuk başvurusu için öngörülen kısa süre takvime işlenir.
- Kıdem, ihbar ve varsa manevi tazminat talepleri ayrı kalemler hâlinde hesaplanır.
- Sigorta bildirimleri ve hizmet dökümü 5510 sayılı Kanun kapsamında kontrol edilir.
- Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa dava için verilen süre kaçırılmaz.
Mobbing iddialarında ispat yükü ve süre hesabı, dosyanın en hassas iki noktasıdır. Burada aktarılanlar genel çerçeve niteliğindedir; fesih kararı vermeden önce belgelerinizin bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi, geri dönüşü olmayan hataların önüne geçer.