Fazla çalışma alacağı, iş yargılamasında en çok tartışılan ve en çok indirime uğrayan kalemdir. Bunun sebebi genellikle çalışmanın yapılmamış olması değil; ispatın tanık beyanına bırakılmasıdır. 4857 ve 7036 sayılı düzenlemeler ile sigortalılık boyutunda 5510 ve iş sağlığı bakımından 6331 sayılı kanun birlikte değerlendirildiğinde, kayıtla desteklenen bir iddia ile yalnızca beyana dayanan iddia arasındaki fark, sonuçta doğrudan görünür.
Önce Kayıtların Kimde Olduğunu Belirleyin
İşyeri giriş çıkış sistemi, bordro, puantaj cetveli, imzalı ücret hesap pusulası ve vardiya çizelgeleri işverende bulunur. Bu belgelerin mahkemece istenmesi için dilekçede tek tek ve tarih aralığı belirtilerek talep edilmesi gerekir. Genel ifadelerle yapılan istek çoğu zaman eksik cevaplanır ve dosya bilirkişiye gidene kadar zaman kaybedilir.
İşçinin Elinde Kalan Deliller
- Kurumsal elektronik posta ve mesajlaşma kayıtlarındaki gönderim saatleri
- Servis veya ulaşım kartı kullanım kayıtları
- Yemek kartı ve kurumsal kart harcamalarının saat bilgisi
- Müşteriye gönderilen belgelerdeki tarih ve saat damgaları
- İşyerinde tutulan nöbet ve teslim tutanakları
Bordro İmzası ve İhtirazi Kayıt
Fazla mesai tahakkuku içeren bordronun imzalanmış olması, aksi yazılı belgeyle kanıtlanmadıkça o dönem için ödemenin yapıldığı yönünde güçlü bir karine oluşturur. Bu nedenle bordroda gösterilen saat ile fiilen çalışılan saat farklıysa, imza sırasında ihtirazi kayıt düşülmesi gerekir. Kayıtsız imzalanan dönemler, yargılamada hesabın dışında kalabilir.
SGK Kayıtları ile Fiilî Durumun Örtüşmemesi
Sigorta primine esas kazancın düşük gösterilmesi veya çalışma süresinin eksik bildirilmesi hâlinde, alacak davasının yanında hizmet tespiti boyutu gündeme gelir. Bu tür taleplerde Kurumun davaya dâhil edilmesi ve işyeri sicil dosyasının getirtilmesi gerekir. İki talebin usulü farklı olduğundan, dilekçede hangi talebin hangi hukuki sebebe dayandığı açıkça ayrılmalıdır.
Dava Öncesi Zorunlu Adım ve Takvim
İşçilik alacaklarında arabulucuya başvuru dava şartıdır; son tutanak tarihinden sonra dava için tanınan süre kısadır ve kaçırıldığında yeniden arabuluculuk süreci gerekir. Feshe bağlı taleplerde ise fesih bildiriminin tebliğ tarihi ayrıca hesaba katılmalıdır. Bu tarihlerin tek bir çizelgede tutulması, en sık yaşanan usul kaybını önler.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; çalışma düzeni, sektör ve fesih şekli hesabı değiştirir. Alacak kalemlerinizi kendi belgelerinizle birlikte değerlendirmeniz yerinde olacaktır.