İş sözleşmesi feshedilen işçi için işe iade süreci, iki ayrı ve kısa süreyle çevrilidir. Önce arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa son tutanak esas alınarak dava açılması gerekir. Bu iki adımdan biri kaçırıldığında, feshin geçersizliği hiç tartışılmadan dosya kapanır.
İki Aşamalı Takvim
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca iş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. 7036 sayılı Kanun bu başvuruyu dava şartı haline getirmiştir. Arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. İki süre birbirinin devamı değil, ayrı ayrı korunması gereken iki eşiktir.
Fesih Bildirimi Üzerinde Yapılacak İlk Kontroller
- Bildirimin yazılı yapılıp yapılmadığı ve fesih sebebinin açık gösterilip gösterilmediği
- Tebliğ tarihi ile fiilen işten ayrılma tarihinin örtüşüp örtüşmediği
- İşyerinde çalışan sayısı ve işçinin kıdemi bakımından iş güvencesi kapsamının bulunup bulunmadığı
- Savunma alınması gereken bir fesih türü olup olmadığı
- Feshin son çare olma ilkesine ilişkin işveren kayıtlarının bulunup bulunmadığı
Arabuluculuk Masasına Hazırlıksız Oturmamak
Arabuluculuk, işe iadenin yalnızca usul kapısı değil aynı zamanda ilk müzakere alanıdır. Burada varılan anlaşma kesin hüküm gibi sonuç doğurduğundan, tutanağa yazılan kalemlerin kapsamı büyük önem taşır. İşe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre ücreti, kıdem ve ihbar farkları ile sosyal güvenlik bildirimlerinin nasıl düzeltileceği ayrı ayrı yazılmalıdır. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet bildirimleri ve varsa 6331 sayılı Kanun kapsamındaki iş sağlığı kayıtları da bu aşamada dosyaya eklenmelidir.
Anlaşma Sağlanamazsa
Dava aşamasında ispat yükünün büyük bölümü işverendedir; feshin geçerli bir sebebe dayandığını işveren göstermek durumundadır. Buna karşılık işçi, iş güvencesi kapsamında olduğunu ve süreleri usulüne uygun kullandığını ortaya koymalıdır. Kesinleşen işe iade kararından sonra işçinin işverene başvurması için de kanunda ayrı bir süre öngörülmüştür; bu son adımın atlanması, kazanılan davanın sonuçsuz kalmasına yol açar.
Not
Buradaki anlatım tipik iş güvencesi dosyaları içindir; kapsam dışı çalışanlar ve özel fesih türleri için akış değişebilir. Fesih bildiriminizi aldığınız günü belirterek erken aşamada hukuki görüş almanız, iki eşiği de korumanızı kolaylaştırır.