İş güvencesi kapsamındaki bir feshin geçersizliğini ileri sürmek, kısa ve birbirini izleyen iki süreye bağlıdır. Bu sürelerden ilki kaçırıldığında dava hakkı, ikincisi kaçırıldığında ise arabuluculuk aşamasında elde edilen zemin kaybolur. İşe iade talebi ile kıdem ve ihbar alacaklarının hesabı ise farklı takvimlerde yürür.
Fesih Bildiriminden Arabuluculuğa: Bir Aylık Sınır
4857 sayılı Kanun kapsamında iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmalıdır. Burada belirleyici olan, işverenin fesih iradesini işçiye ulaştırdığı tarihtir; çalışılmayan ihbar süresinin sonu ya da SGK çıkış bildirimi tarihi değil. Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı hallerde bu tarihin ispatı önem kazanır ve tanık, kamera kaydı veya kurumsal yazışmalar devreye girer.
Son Tutanaktan Davaya İki Hafta
Arabuluculukta anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. 7036 sayılı Kanun arabuluculuğu bu tür uyuşmazlıklarda dava şartı olarak düzenlediğinden, başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir. Tutanağın tarihini ve anlaşma sağlanamadığı ibaresini içerip içermediğini kontrol etmek, ikinci sürenin doğru hesaplanması bakımından şarttır.
Kıdem ve İhbar Alacakları Ayrı Bir Takvimdedir
- Kıdem ve ihbar tazminatı talepleri, işe iade davasından bağımsız olarak kendi zamanaşımı süresine tabidir.
- Ücret, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarının süre rejimi de aynı değildir.
- İşe iade davası kazanıldığında doğacak boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı, kıdem hesabını doğrudan etkiler.
Hesabı Belgeyle Kurmak
Kıdem hesabında giydirilmiş brüt ücret esas alınır; yol, yemek ve düzenli ödenen ikramiyeler bu hesaba dahil edilebilir. Bu nedenle bordro, banka hesap dökümü, puantaj kayıtları ve SGK hizmet dökümü baştan toplanmalıdır. İşyeri kayıtları ile fiili durumun çeliştiği dosyalarda, işçinin elindeki mesajlaşma ve vardiya çizelgeleri belirleyici olabilir.
Dosya Takvimi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihini belgeye dayanarak sabitleyin.
- Bir aylık arabuluculuk başvuru süresini son günden birkaç gün önce işaretleyin.
- Son tutanak tarihini alır almaz iki haftalık dava süresini takvime işleyin.
- Alacak kalemlerini ayrı satırlarda ve ayrı zamanaşımı süreleriyle izleyin.
- 5510 ve 6331 kapsamındaki bildirim ve kayıtları destekleyici delil olarak toplayın.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; feshin türü ve işyerinin niteliği süre hesabını değiştirebilir. Elinizdeki fesih belgesiyle birlikte bir hukukçudan değerlendirme almanız isabetli olacaktır.