Mobbing iddiasıyla işten ayrılan çalışanın dosyası iki ayrı zeminde birden yürür: bir yandan psikolojik tacizin varlığı ispatlanmalı, diğer yandan haklı fesih ve kıdem alacağı kalemleri süresi içinde talep edilmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 5510 ve 6331 sayılı kanunların kesiştiği bu alanda, güçlü bir mobbing anlatısı çoğu zaman geciken bir başvuru yüzünden değer kaybeder.
Fesih Anı: Takvimi Başlatan Tek Nokta
Mobbing dosyasında bütün süreler fesih anına bağlanır. Bu nedenle istifa dilekçesi yerine haklı nedenle fesih bildirimi düzenlenmesi, bildirimin tarihli ve tebliğ edilebilir biçimde yapılması gerekir. Kişilik haklarını ihlal eden davranışa dayanan fesihte, olayın öğrenilmesinden sonra makul süre içinde hareket edilmemesi, karşı tarafa iddianın ciddiyetsiz olduğu savunmasını hazırda verir. Sürekliliği olan taciz iddialarında ise son olay tarihinin ayrıca belgelenmesi önemlidir.
Arabuluculuk Basamağını Atlamamak
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır. Uygulamada iki hata sık görülür: başvurunun yalnızca bir kısım alacak için yapılıp dava dilekçesine yeni kalem eklenmesi ve son tutanağın dava açma süresi hesabında dikkate alınmaması. Başvuru formunda tazminat kalemlerinin tek tek sayılması, sonradan dava şartı yokluğu itirazının önünü keser.
Kıdem Hesabının Bileşenlerini Ayrıştırmak
Kıdem tazminatı hesabı, mobbing anlatısından bağımsız teknik bir çalışmadır ve şu verilerle kurulur:
- Hizmet süresinin SGK hizmet dökümüyle karşılaştırılması
- Giydirilmiş ücretin belirlenmesi (yol, yemek, prim, ikramiye)
- Aralıklı çalışma varsa önceki dönemin tasfiye edilip edilmediği
- Fesih tarihindeki tavan sınırının uygulanması
- Faiz başlangıç tarihinin kalem bazında ayrılması
Bordro ile banka kayıtları arasındaki fark, hem ücret iddiasını hem de mobbing kaynaklı gelir kaybını destekleyen bir kalem hâline gelebilir.
Delilin Zamanla Kaybolma Riski
Mobbing delilleri kırılgandır: kurumsal e-posta erişimi fesihle birlikte kapanır, kamera kayıtları kısa sürede üzerine yazılır, tanık konumundaki çalışanlar zamanla işten ayrılır. Bu nedenle ayrılık kararı verildiği anda yazışmaların hukuka uygun biçimde çıktısının alınması, iş sağlığı ve güvenliği birimine yapılmış şikâyetlerin kayıt numarasıyla not edilmesi ve varsa sağlık raporlarının tarih sırasına dizilmesi gerekir. Delil tespiti talebi, süre baskısı altında en pratik koruyucu araçtır.
Talep Sıralamasını Süreye Göre Kurmak
Aynı fesihten doğan taleplerin süreleri aynı değildir. İşe iade istemi kısa ve katı bir takvime tabiyken tazminat kalemleri daha uzun bir zamanaşımına bağlıdır. Doğru sıralama, önce süresi en kısa olanı güvenceye almak, ardından hesaba dayalı kalemleri ıslah imkânını da düşünerek yapılandırmaktır.
Yazılanlar bilgilendirme amaçlıdır; her iş ilişkisinin belge düzeni ve fesih gerekçesi farklıdır. Alacak kalemleri ve süreler için dosyanıza özgü bir inceleme yaptırmanız yerinde olur.