İşe iade talebi, iş hukukunun süreye en duyarlı süreçlerinden biridir. 7036 sayılı Kanun ile arabuluculuk bu uyuşmazlıklarda dava şartı hâline getirilmiştir; yani arabuluculuk aşaması tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. Bu da fiilen hak kaybı anlamına gelir.
Bir Aylık Başvuru Penceresi
Fesih bildiriminin tebliği ile birlikte, arabulucuya başvurmak için öngörülen bir aylık süre işlemeye başlar. Bu sürenin başlangıcı bakımından fesih bildiriminin yazılı yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa hangi tarihte tebliğ edildiği belirleyicidir. Sözlü fesihlerde işten fiilen çıkarılma tarihi ve kayıtlardaki çıkış tarihi birlikte değerlendirilmelidir.
Son Tutanak ve Dava Süresi
Arabuluculuk anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren işleyen iki haftalık süre içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu ikinci sayaç, çoğu zaman gözden kaçan noktadır. Son tutanağın bir örneği alınmalı ve tarihi hemen takvime işlenmelidir.
Geçerli Sebebi İspat Yükü İşverendedir
4857 sayılı Kanun kapsamında feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir. Bu, işçinin hiçbir şey yapmayacağı anlamına gelmez; işçi, feshin başka bir nedene dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ortaya koymalıdır. Uygulamada belirleyici olan belgeler şunlardır:
- Fesih bildiriminin metni ve gerekçesinin açıkça yazılıp yazılmadığı
- Savunma alınmasının gerektiği hâllerde savunma istem yazısı ve cevabı
- Performansa dayalı fesihlerde ölçüt, hedef ve değerlendirme kayıtları
- Ekonomik gerekçelerde işletmesel karar ve kadro yapısındaki değişimi gösteren belgeler
- İş sağlığı ve güvenliği kaynaklı fesihlerde 6331 sayılı Kanun kapsamındaki eğitim ve tutanak kayıtları
Arabuluculuk Masasında Delil Paylaşımı
Arabuluculuk görüşmelerinde yapılan beyanlar, kural olarak davada aleyhe kullanılamaz. Buna rağmen taraflar bu aşamada tüm belgelerini açmakta acele etmemeli, hangi belgenin hangi aşamada sunulacağını planlamalıdır. Öte yandan 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık kayıtları ile bordro ve puantaj belgeleri, dava dosyasında baştan istenmesi gereken temel kayıtlardır.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. İşyerinin çalışan sayısı, kıdem ve sözleşme türü işe iade koşullarını değiştirebilir; fesih bildirimini aldığınızda vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.