Mobbing iddiası, iş hukukunun ispatı en zor konularından biridir. Çünkü tek bir olaya değil, sistematik biçimde tekrarlanan davranışlara dayanır ve bu davranışların çoğu tanık huzurunda gerçekleşmez. 4857 sayılı İş Kanunu, iş mahkemelerine ilişkin 7036 sayılı Kanun, sosyal güvenlik boyutuyla 5510 ve iş sağlığı güvenliği bakımından 6331 sayılı Kanun birlikte devreye girer.
Süreklilik ve Sistematiklik Nasıl Gösterilir
Tek bir sert konuşma mobbing sayılmaz; belirleyici olan davranışın tekrar etmesi, kişiye yönelmesi ve yıpratma amacı taşımasıdır. Bu nedenle delil kurgusu kronolojik olmalıdır:
- Tarih, saat, yer ve tanık bilgisiyle tutulan olay günlüğü
- Görev tanımının fiilen daraltıldığını gösteren yazışmalar ve yetki devri kayıtları
- Sebepsiz yer veya vardiya değişikliklerine ilişkin belgeler
- Ard arda verilen savunma istemleri ve tutarsız disiplin uygulamaları
- İzin taleplerinin sürekli reddine dair kayıtlar
Sağlık Kayıtlarının Rolü
Tıbbi belgeler mobbingi doğrudan ispatlamaz; ancak süreçle tarih olarak örtüştüğünde iddiayı destekler. İşyeri hekimine yapılan başvurular, sevk kayıtları ve rapor tarihleri olay günlüğüyle aynı çizelgeye yerleştirilmelidir. Şikâyetin işveren içindeki İK birimine yazılı iletilmiş olması, işverenin koruma yükümlülüğü tartışmasında ayrıca önem taşır.
Arabuluculuk Basamağını Atlamamak
Bireysel iş uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvuru bir dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Feshe bağlı taleplerde ise başvurunun kendi süresi vardır: iş sözleşmesi feshedilen işçinin, işe iade talebiyle bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir. Anlaşmazlık hâlinde düzenlenen son tutanağın tarihi, dava açma süresinin başlangıcını belirlediği için mutlaka saklanmalıdır.
Görüşme Öncesi Hazırlık
- Talepleri kalem kalem ve hesaplanabilir biçimde yazmak
- Anlaşma hâlinde hangi kalemlerin kapsandığını açıkça belirtmek
- İbra niteliğindeki geniş ifadeleri dikkatle değerlendirmek
- Anlaşamama hâlinde dava takvimini aynı gün kurmak
Zamanaşımı süreleri talep türüne göre farklılık gösterir ve fesih tarihi bu hesabın merkezindedir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; işyerindeki somut koşullar ve elinizdeki belgeler değerlendirilmeden strateji kurulmamalıdır. Kayıtlarınızı toplarken bir iş hukukçusuna danışmanız yerinde olur.