SGK uyuşmazlıkları, iş hukuku dosyalarının en teknik başlığıdır; çünkü burada karşı taraf yalnızca işveren değil, kayıtları elinde tutan bir kurumdur. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı düzenlemelerin kesiştiği bu alanda başarı, çoğu zaman kimin hangi kaydı ne zaman isteyeceğini bilmekle ilgilidir.
Uyuşmazlığın tipini baştan doğru kurmak
Hizmet tespiti, prim borcu, iş kazası ya da meslek hastalığından doğan rücu ve gelir bağlama talepleri farklı usullere tabidir. Taraf teşkili de değişir: hizmet tespitinde işveren ile Kurum birlikte yer alırken, kurum işlemine itirazda muhatap doğrudan Kurumdur. İşçi ile işveren arasındaki alacak davalarında arabuluculuk dava şartı iken, Kuruma yöneltilen taleplerde tablo farklıdır. Yanlış kurgulanan bir dava, esasa girilmeden usulden dönebilir.
Kayıt dışı çalışmayı gösteren delil zinciri
- İşyeri kayıtlarında adınızın geçtiği her belge: puantaj, servis listesi, giriş kartı kaydı
- Ödeme izini gösteren banka hareketleri ve elden ödeme yapıldıysa buna ilişkin yazışmalar
- Aynı dönemde aynı işyerinde bordrolu çalışan komşu tanıklar
- İşyerinin o dönem faal olduğunu gösteren resmî kayıtlar ve denetim tutanakları
Kuruma başvuru basamağı ve dava şartı
Kurum işlemlerine karşı açılacak davalarda, önce Kuruma başvurulması ve başvurunun sonuçlandırılması aranan hâller vardır. Bu basamak atlandığında dava usulden reddedilebilir. Başvuru dilekçesinin kayıt tarihini gösteren belge saklanmalı; elektronik başvurularda işlem numarası çıktı olarak dosyaya konulmalıdır.
Süre disiplinini kuran takvim
- Kurum kararının tebliğ tarihi ve ilgili düzenlemede öngörülen itiraz süresi işaretlenir.
- Hizmet tespitine ilişkin talepte, tespiti istenen çalışmanın geçtiği yılın sonundan başlayan hak düşürücü sürenin dolup dolmadığı kontrol edilir.
- Kurumca daha önce tespit edilmiş belgeler bulunuyorsa bu sürenin işlemeyeceği ihtimali ayrıca değerlendirilir.
- İş kazası dosyalarında bildirim yükümlülüklerinin yerine getirildiği tarihler ayrı sütunda izlenir.
Dosyayı ayakta tutan detay
Hizmet tespiti dosyalarında mahkemenin kendiliğinden araştırma yapması söz konusudur; buna güvenip beklemek yerine, hangi kurumdan hangi kaydın istenmesi gerektiğini dilekçede tek tek göstermek süreci belirgin biçimde hızlandırır.
Yukarıdakiler genel bilgilendirmedir. Sigortalılık statüsü, çalışma dönemi ve işyeri kayıtlarının durumu sonucu doğrudan etkileyeceğinden, başvuru yapılmadan önce belgeler üzerinden hukuki inceleme yaptırılması tavsiye edilir.