İşçinin en çok zorlandığı iki iddia, sistematik baskı yani mobbing ile ödenmemiş fazla mesaidir. İkisinin de ortak sorunu, olayların iş ilişkisi sürerken kayıt altına alınmamasıdır. Oysa ispat yükünün büyük kısmı iddiayı ileri sürende olduğundan, delil zinciri fesihten önce kurulmaya başlanmalıdır. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar bu dosyalarda birlikte gündeme gelir.
Mobbing İddiasında Süreklilik ve Sistematiklik
Tek bir tartışma ya da sert bir uyarı, hukuki anlamda mobbing olarak nitelendirilmeye çoğu zaman yetmez. Aranan şey, belirli bir kişiye yönelen, süreklilik gösteren ve işten uzaklaştırma amacı taşıyan davranış örüntüsüdür. Bu nedenle olayların tarih, saat, yer, tanık ve içerik başlıklarıyla bir günlük halinde tutulması gerekir. Görev tanımının aniden daraltılması, yetkilerin alınması, izin taleplerinin sistematik reddi ve fiziki yer değişikliği bu örüntünün parçalarıdır.
Kurum İçi Kanalların Kayda Değer Yanı
İnsan kaynaklarına, etik hattına ya da iş sağlığı birimine yapılan başvurular yalnızca çözüm arayışı değil, aynı zamanda tarihli birer belgedir. Başvurunun yapıldığı tarih, kime iletildiği ve verilen cevap saklanmalıdır. Cevapsız kalan bir başvuru dahi, olayların işveren tarafından bilindiğini göstermesi bakımından değer taşır. Sağlık kuruluşundan alınan raporlar da aynı dönemi destekleyen kayıtlar arasındadır.
Fazla Mesaide Kayıt Kaynaklarını Çeşitlendirmek
Fazla çalışma iddiası tek bir kaynağa dayandırıldığında zayıf kalır. Giriş çıkış turnike kayıtları, araç takip verileri, kurumsal e-posta gönderim saatleri, vardiya çizelgeleri, müşteri ile yapılan mesai dışı yazışmalar ve tanık beyanları birlikte sunulduğunda tutarlı bir tablo oluşur. Ücret bordrolarında fazla mesai tahakkuku görünüyorsa, o dönem bakımından iddianın sınırlarının farklılaşacağı gözetilmelidir.
Fesih Anı ve Süre Baskısı
Haklı nedenle fesih hakkı, sebebin öğrenilmesine bağlı kısa bir süre içinde kullanılmalıdır; bu süre geçtikten sonra yapılan fesih dayanağını kaybedebilir. Feshin geçersizliği iddiasında ise fesih bildiriminin tebliğ tarihi belirleyicidir ve dava öncesi arabuluculuk zorunluluğu gözetilerek takvim kurulmalıdır. Alacaklar bakımından ise zamanaşımı, her alacak kalemi için ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
İstifa Metninin Sonraki Etkisi
Baskı altında imzalanan istifa dilekçeleri, sonraki aşamada iddiayı en çok zorlaştıran belgedir. Bu nedenle ayrılık anında imzalanan her metnin bir kopyası alınmalı; ibraname niteliğindeki belgelerin içeriği ayrıca not edilmelidir. Metin imzalanmak zorunda kalınmışsa, imza tarihindeki koşulları gösteren yazışmalar ve tanık bilgileri aynı gün derlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İşyerinin yapısı, çalışma düzeni ve fesih biçimi sonucu değiştirebileceğinden, kendi iş ilişkiniz bakımından ayrıca hukuki görüş alınması önerilir.