İşe iade talebinde en sık karşılaşılan kayıp, feshin haksızlığından değil takvimin kaçırılmasından doğar. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunların çizdiği çerçevede işe iade süreci iki ayrı süreyle işler ve ikisi de kesindir. Bu rehber, arabuluculuk aşamasını merkeze alarak adımları sıralamaktadır.
İlk Süre: Bir Ay İçinde Arabulucuya Başvuru
4857 sayılı Kanun uyarınca fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Sözlü feshin yapıldığı hâllerde bu tarih tartışmalı hâle gelir; bu nedenle işten çıkarıldığını öğrenen işçinin, tarihi belgeleyen bir yazışma bırakması sonradan önem kazanır. Fesih bildiriminde sebep gösterilmemiş olması ayrıca değerlendirilecek bir husustur.
İkinci Süre: Son Tutanaktan Sonra İki Hafta
Arabuluculuk faaliyeti anlaşmazlıkla sonuçlanırsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Bu süre çok kısadır ve tutanağın elden alınmadığı durumlarda kolayca kaçırılır. Görüşme günü, tutanağın nüshasının alınması ve tarihin kayda geçirilmesi bu nedenle usule ilişkin bir zorunluluk gibi ele alınmalıdır.
Görüşmeye Hazırlıklı Gitmek
- Kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla çalışma kalemleri ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
- İşe iade talebi ile parasal talepler arasındaki ilişki önceden netleştirilmelidir.
- Anlaşma tutanağının kapsamı dikkatle okunmalıdır; genel ibra ifadeleri sonraki talepleri etkileyebilir.
- Bordro, giriş çıkış kayıtları ve yazışmalar görüşmeye getirilmelidir.
İşe İade Şartlarının Ön Kontrolü
Dava açmadan önce koşulların varlığı kontrol edilmelidir: işyerinde belirli sayıda işçi çalıştırılması, işçinin belirli bir kıdeme sahip olması ve iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması aranır. Bu koşullar sağlanmıyorsa yol haritası işe iadeden kötüniyet tazminatı ve diğer alacak kalemlerine kayar. İş kazası veya meslek hastalığı boyutu varsa 6331 ve 5510 sayılı kanunlar kapsamındaki süreçler ayrıca yürütülür.
Kabul Kararından Sonraki On İş Günü
İşe iade kararı kesinleştiğinde iş bitmez. İşçinin, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurması gerekir. Bu başvuru yapılmazsa fesih geçerli hâle gelir ve kararın sağladığı haklar kullanılamaz. Başvurunun ispatlanabilir bir yolla yapılması önemlidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; işyerinin yapısı ve fesih gerekçesi sonucu etkileyebilir. Fesih bildirimini aldığınız gün bir iş hukuku uzmanına danışmanız, süre risklerini önemli ölçüde azaltır.