Mobbing iddiaları çoğunlukla uzun bir süreye yayılır; hukuki koruma ise dar zaman aralıklarında işler. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı kanunların oluşturduğu çerçevede bu yazı, işçinin elindeki süreleri kaçırmadan hareket etmesine odaklanır.
Kronoloji Tablosu: Delil ve Süre Aynı Belgede
Mobbingin ispatı tek bir olaya değil, sistemli ve süreklilik gösteren bir davranış örüntüsüne dayanır. Bu nedenle tarih, olay, tanık, varsa yazılı iz ve o gün alınan sağlık desteği sütunlarından oluşan bir tablo tutulmalıdır. Bu tablo hem ispat aracıdır hem de haklı nedenle fesih hakkının hangi tarihte doğduğunu gösterir.
Haklı Nedenle Fesihte Altı İş Günü Baskısı
İşçinin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık nedeniyle sahip olduğu derhal fesih hakkı, olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılabilir. Süreklilik gösteren mobbingde son eylemin tarihi bu hesabın merkezine oturur. Fesih bildiriminde gerekçenin somut olarak yazılması, sonradan gerekçe değiştirme tartışmasını önler.
İşe İade Yolunda Bir Aylık Arabuluculuk Başvurusu
İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmişse ve iş güvencesi kapsamındaki koşullar varsa, işçinin fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir. Bu süre kaçırıldığında işe iade talebi esasa girilmeden sonuçlanır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren işleyen dava süresi ayrıca takip edilmelidir.
Tazminat Taleplerinin Farklı Zaman Çizgisi
Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları ile mobbinge dayalı manevi tazminat talebi aynı takvimde yürümez. Parasal alacaklar bakımından dava şartı arabuluculuk süreci ayrıca işletilir. Manevi tazminat talebi ise mobbingin kişilik haklarına saldırı boyutuna dayanır ve ispat konusu bakımından işe iade dosyasından bağımsız kurgulanır.
En Az Bulundurulması Gereken Belge Seti
- Görev değişikliği, yer değişikliği ve yazılı savunma istemlerine ilişkin tebliğler
- Kurum içi elektronik posta ve mesajlaşma kayıtlarının okunabilir çıktıları
- Sağlık kuruluşuna başvuru kayıtları ve raporlar
- İşyerindeki şikâyet mekanizmasına yapılan başvurunun kaydı
- Fesih bildirimi ve tebliğ tarihini gösteren belge
Sonuç Yerine
Mobbing dosyalarında delil çoğu zaman işçinin kendi elindedir ama iş ilişkisi sona erdiğinde erişimi kesilir. Kurumsal sistemlerdeki kayıtların, ilişki devam ederken hukuka uygun biçimde arşivlenmesi belirleyici olur.
Bu yazı genel bilgi sunar ve her iş ilişkisinin kendine özgü koşulları vardır. Fesih ve başvuru sürelerinin dosyanız bakımından nasıl işlediğini gecikmeden bir hukukçuyla netleştirmeniz doğru olur.