Sosyal güvenlik ihtilaflarında sonucu belirleyen ilk unsur, çoğu zaman iddianın gücü değil başvuru sırasının doğru kurulmasıdır. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet tespiti, prim ve tescil uyuşmazlıkları ile 4857 ve 7036 sayılı Kanunlar çerçevesindeki fesih ve iş kazası dosyaları farklı yollara tabidir; 6331 sayılı Kanun ise iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri bakımından ayrı bir belge seti doğurur.
Bir Aylık Süre Hangi Hâlde İşler
İş sözleşmesi feshedilen işçinin geçersizlik iddiasıyla arabulucuya başvurması için tanınan süre, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında feshe bağlı bu talep yolu kapanır. Buna karşılık kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin alacakları farklı zamanaşımı rejimine tabidir. Dolayısıyla tek bir dosyada birbirinden bağımsız iki takvim aynı anda işleyebilir.
Kuruma Başvuru Aşaması Atlanmamalıdır
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun taraf olduğu birçok uyuşmazlıkta, dava açılmadan önce Kuruma yazılı başvuru yapılması aranır. Bu başvuru yapılmadan açılan davada usulden ret riski doğar. Kurumun cevap vermemesi hâlinde talebin zımnen reddedilmiş sayılacağı kabul edilir ve bu andan itibaren yargı yoluna gidilir. Bu nedenle başvurunun tarihini ispatlayan kayıt, dosyanın en kritik belgelerinden biridir.
Hizmet Tespiti Dosyalarında Delil Kurgusu
- İşyeri kayıtları, ücret bordroları, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları.
- Aynı dönemde aynı işyerinde bordroda görünen tanıklar; bordro tanığı beyanı diğer tanıklara göre daha güçlü kabul edilir.
- Banka üzerinden yapılan ödemeler ve düzenli tutarların dökümü.
- Meslek odası, sendika ve resmî kurum kayıtları.
- İş kazası dosyalarında olay tutanağı, bildirim yazıları ve müfettiş raporu.
Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihi belgeyle sabitlenir.
- Arabuluculuk başvurusu ile dava arasındaki süre ayrıca takip edilir.
- Kuruma başvuru ve cevap tarihleri aynı tabloya işlenir.
- Her talep kalemi için ayrı süre kolonu açılır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Sigortalılık statüsü ve fesih türü sonucu değiştirdiğinden, kendi dosyanız bakımından bireysel değerlendirme almanız isabetli olur.