İşçilik alacaklarında dava açmadan önce tamamlanması gereken bir basamak vardır ve fazla mesai alacağı da bu kapsamdadır. Basamağın atlanması ya da yanlış tarafa yöneltilmesi, dosyanın esasa girilmeden sonuçlanmasına yol açar.
Dava şartı arabuluculuk ve taraf gösterimi
7036 sayılı Kanun uyarınca işçi ve işveren arasındaki işçilik alacağı taleplerinde arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır. Burada sık yapılan hata, alt işveren ve asıl işveren ilişkisinde taraflardan birinin arabuluculuk başvurusunda gösterilmemesidir. Dava dilekçesinde yer alan ancak arabuluculuk tutanağında bulunmayan taraf yönünden dosya, şart eksikliği nedeniyle sonuçsuz kalabilir. Aynı şekilde iş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat talepleri ile SGK ilişkili uyuşmazlıkların kendi usulleri bulunduğu gözetilmelidir.
Fazla mesainin ispatında kayıt hiyerarşisi
Fazla çalışma iddiasında ilk bakılan şey işverenin tuttuğu kayıtlardır. 4857 sayılı Kanun düzeninde çalışma sürelerinin belgelenmesi işverenden beklenir; ancak imzalı bordroda fazla mesai tahakkuku görünüyorsa işçinin bunun aksini ileri sürmesi zorlaşır. Bu nedenle iddia kurulurken bordrolar, giriş çıkış kayıtları ve ödeme dekontları önce kendi aralarında karşılaştırılmalıdır.
Toplanması gereken kayıtlar
- Kart okuma, parmak izi veya benzeri giriş çıkış sistem dökümleri
- Vardiya ve nöbet çizelgeleri ile fiili çalışma programları
- Kurumsal e-posta ve mesajlaşma kayıtlarındaki saat bilgileri
- Ücret bordrolarındaki fazla mesai satırları ve banka ödemeleriyle uyumu
- Aynı dönemde aynı birimde çalışan tanıkların çalışma düzenine ilişkin bilgisi
Hesabın kurulması ve talep dilekçesi
Fazla mesai talebi haftalık çalışma süresinin aşıldığı dönemler üzerinden kurulur; iddia edilen dönemin başlangıç ve bitiş tarihleri net yazılmalıdır. Ara dinlenmesi, denkleştirme uygulaması ve yıllık izin dönemleri hesaptan düşülmezse tablo tutarsız hale gelir. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma düzenine ilişkin kayıtlar da bazı iş yerlerinde çalışma süresini doğrulayan yan delil olarak kullanılabilir. 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet dökümü ise çalışma süresinin varlığını gösterse de tek başına fazla mesaiyi ispatlamaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş ilişkinizin niteliği ve elinizdeki kayıtlar sonucu belirlediğinden, başvuru öncesinde hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.