Mobbing, tek bir olayla değil; süreklilik gösteren, sistemli ve çalışanı işten soğutmaya yönelik davranışlarla ortaya çıkar. Bu niteliği, ispatı da zorlaştırır. Üstelik iş uyuşmazlıklarının önemli bir bölümünde mahkemeye gitmeden önce arabuluculuk basamağı zorunlu olduğundan, hazırlığın daha ilk görüşmeden önce tamamlanması gerekir.
İddiayı Somut Olaylara Bölmek
Mobbing dosyasında en zayıf metin, genel ifadelerle yazılmış olandır. Bunun yerine her olay tarih, yer, kim tarafından yapıldığı ve tanığı ile ayrı satır halinde yazılmalıdır. Görev tanımının fiilen daraltılması, ulaşılamayacak hedefler verilmesi, iletişim kanallarından çıkarılma, sürekli ve gerekçesiz yer değişikliği gibi olgular kronolojik olarak dizildiğinde süreklilik unsuru görünür hale gelir. 4857 sayılı Kanun kapsamındaki eşit davranma yükümlülüğü ile 6331 sayılı Kanundaki işverenin çalışanı koruma ödevi bu tabloyla birlikte değerlendirilir.
Hangi Talep Arabuluculuğa Tabi
7036 sayılı Kanun uyarınca işçi ile işveren arasındaki alacak ve tazminat talepleri ile işe iade istemi bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Buna karşılık iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri bu zorunluluğun dışında tutulmuştur. Talep kalemleri karışık olduğunda, hangi kalemin hangi yola tabi olduğunun baştan ayrılması gerekir; aksi halde dava dilekçesi dava şartı yokluğundan usulden reddedilebilir.
Görüşme Öncesi Hazırlık
- Bordro, puantaj ve izin kayıtlarının eksiksiz derlenmesi
- Kurumsal yazışmaların çıktısının tarihli biçimde saklanması
- Sağlık kuruluşuna başvuru varsa raporların dosyaya eklenmesi
- İşyerinde yapılan iç şikâyet başvurusu ve verilen cevap
- 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ve prim kayıtlarının kontrolü
Son Tutanaktaki Kritik Detaylar
Arabuluculuk son tutanağı, sonraki dava için usul belgesidir. Tutanakta tarafların doğru gösterilmemesi, uyuşmazlık konusunun dar yazılması veya anlaşılan kalemlerin belirsiz bırakılması sonradan ciddi tartışma yaratır. Anlaşma sağlanamadıysa hangi taleplerin görüşüldüğü açıkça yazılmalıdır; tutanakta yer almayan bir talep için dava şartının yerine getirilip getirilmediği tartışma konusu olabilir. Son tutanağın düzenlendiği tarih, dava açma süresinin işlediği talepler bakımından ayrıca takip edilmelidir.
Anlaşma ile Feragat Aynı Şey Değildir
Anlaşma metni imzalanırken kapsamın nereye kadar uzandığı dikkatle okunmalıdır. Geniş ibra ifadeleri, mobbing kaynaklı manevi tazminat gibi henüz değerlendirilmemiş talepleri de kapatabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; her iş ilişkisinin kendi belgeleri ve süreleri farklıdır. Görüşmeye gitmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz, sonradan telafisi zor kayıpları önler.