Feshin geçersizliği ve işe iade talebi, iş hukukunda süreye en duyarlı taleplerin başında gelir. Fesih bildiriminden itibaren işleyen bir aylık süre kaçırıldığında dosyanın esası hiç tartışılmaz; talep usulden reddedilir. Bu nedenle 4857 sayılı İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu birlikte okunmalı, takvim daha ilk gün kurulmalıdır.
Sürenin Başlangıç Anını Yanlış Hesaplamak
Uygulamadaki en sık usul hatası, sürenin fiilî çıkış tarihinden başlatılmasıdır. Belirleyici olan, feshin işçiye yazılı olarak bildirildiği andır. İşveren sözlü fesihte bulunup sonradan yazılı bildirim gönderdiğinde, ihbar öneli kullandırıldığında veya bildirim tebliğ edilemeyip iade edildiğinde başlangıç anı tartışmalı hâle gelir. Bu ihtimallerin her biri için tebligat parçası, kargo takip kaydı, SGK çıkış bildirimi ve varsa tutanak aynı dosyada saklanmalıdır.
Arabuluculuk Aşamasını Bir Usul Şartı Olarak Kurgulamak
İşe iade talebinde arabuluculuğa başvuru, dava açmanın ön koşuludur. Başvuru yapılmadan doğrudan açılan dava usulden reddedilir. Burada iki ayrı takvim işler: fesih bildiriminden itibaren arabulucuya başvuru süresi ve anlaşamama hâlinde son tutanaktan itibaren dava açma süresi. Başvuru formunda karşı tarafın ticaret unvanının, asıl işveren–alt işveren ilişkisi varsa her iki şirketin de doğru gösterilmesi gerekir; eksik taraf gösterimi sonradan davada husumet sorununa dönüşür.
Feshin Geçerli Sebebe Dayanıp Dayanmadığını Test Etmek
- Fesih yazısında somut ve tek bir sebep gösterilmiş mi, yoksa genel ifadelerle mi yetinilmiş?
- Savunma alınması gereken bir sebep ileri sürülmüşse yazılı savunma istenmiş mi?
- İşletmesel karar iddiası varsa istihdam fazlalığı ve son çare ilkesi belgelenebiliyor mu?
- Aynı dönemde yeni işçi alımı yapılmış mı?
- Performans iddiasında ölçüt, hedef ve karşılaştırma verisi mevcut mu?
Talep Sonucunu Ölçülebilir Yazmak
İşe iade dilekçesinde yalnızca feshin geçersizliğini istemek yeterli değildir. Başvuru hâlinde işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine ilişkin taleplerin de birlikte ve hüküm kurulabilecek açıklıkta yazılması gerekir. Kararın kesinleşmesinden sonra işverene yapılacak başvurunun da ayrı bir süreye tabi olduğu unutulmamalı, bu tarih baştan takvime işlenmelidir.
Dosya İçin Kısa Kontrol Listesi
- Yazılı fesih bildirimi ve tebliğ tarihini gösteren belge.
- İş sözleşmesi, görev tanımı, varsa disiplin yönetmeliği.
- Bordrolar, puantaj ve ücret ödemelerine ilişkin banka kayıtları.
- İşyerinde çalışan sayısını ve kıdemi ortaya koyan kayıtlar.
- Arabuluculuk başvuru ve son tutanak örneği.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her fesih kendi olgusal zemininde değerlendirilir. Süre hesabı, işyerinin niteliği ve fesih gerekçesi sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyanızı vakit kaybetmeden bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.