İşe iade süreci, yalnızca feshin geçersizliğini tartışan bir dava değildir; sonucu doğrudan kıdem, ihbar ve diğer alacak kalemlerinin hesabını etkiler. Dava kazanıldığında hangi tutarların doğacağı, kaybedildiğinde hangi alacakların hâlâ istenebileceği baştan bilinmezse, süreç yanlış kurgulanır. Bu rehber, işe iade ile kıdem hesabı arasındaki bağı ve süre disiplinini ele alır.
Takvimi Fesih Tebliğiyle Başlatmak
İşe iade talebi bakımından süre, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihte başlar. İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca işçinin, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurması gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu iki süre birbirini izlediğinden, arabuluculuk sürecinin bittiği gün derhal kayıt altına alınmalıdır.
Kapsam Koşullarını Önceden Doğrulamak
İş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmek için işyerinde belirli sayıda işçi çalıştırılması ve işçinin belirli bir kıdeme sahip olması aranır. Kapsam dışı kalan bir işçi için işe iade yoluna gidildiğinde, dava usulden sonuçlanırken kötüniyet tazminatı gibi alternatif taleplerin gündeme gelip gelmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle ilk adım, kapsam koşullarının SGK kayıtları ve işyeri verileriyle doğrulanmasıdır.
Kazanılan Davada Doğan Kalemler
- Kararın kesinleşmesinden sonra işçinin süresi içinde işe başlamak için başvurması gerekir; bu başvuru on iş günü içinde yapılır
- İşveren, başvuru üzerine bir ay içinde işe başlatmazsa iş güvencesi tazminatı gündeme gelir
- Çalıştırılmayan sürenin en çok dört aya kadar olan kısmı için ücret ve diğer haklar doğar
- İşe başlatılmama hâlinde, fesih tarihindeki kıdem ve ihbar tazminatı hesabı bu dört aylık süre de dikkate alınarak yeniden değerlendirilir
- Daha önce ödenmiş tutarlar mahsup edilir; mükerrer ödeme talebi kabul görmez
Kıdem Tazminatı Hesabında Dikkat Edilenler
Kıdem tazminatı, çalışılan her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; yıldan artan süreler oranlanır. Giydirilmiş ücrete, düzenli ve süreklilik gösteren yol, yemek ve ikramiye gibi ödemeler dâhil edilir; arızi nitelikteki ödemeler ise hesaba katılmaz. Ayrıca kıdem tazminatı için kanunda öngörülen tavan tutar uygulanır ve bu tutar dönemsel olarak güncellendiğinden, hesap yapılırken fesih tarihindeki tavanın esas alınması gerekir.
Zamanaşımını Ayrı İzlemek
- Kıdem ve ihbar tazminatı için beş yıllık zamanaşımı süresini fesih tarihinden itibaren takip edin.
- Ücret, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarını ayrı satırlarda izleyin; süreleri farklı işleyebilir.
- Bordro ve banka ödemelerini ay ay karşılaştırarak eksik ödenen kalemleri tespit edin.
- İşe iade talebi ile alacak talebini birlikte mi ayrı mı yürüteceğinize baştan karar verin.
- Arabuluculuk tutanağındaki ifadelerin, sonraki alacak taleplerini kapatmamasına dikkat edin.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işyerinin yapısı ve ödeme kayıtları hesabı değiştirebilir. Süreler kısa ve zincirleme işlediğinden, fesih bildirimi elinize ulaştığı anda hukuki değerlendirme alınması önem taşır.