Mobbing iddiası, tek bir olaya değil sistematik bir davranış örüntüsüne dayandığı için hem kayıt tutmayı hem de süreleri titizlikle izlemeyi gerektirir. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunlar ekseninde hazırlanan bu rehber, mobbingde süre yönetimini ve usule aykırı işlem riskini ele alıyor.
Sistematiklik Unsuru ve Kayıt Düzeni
Mobbing, süreklilik gösteren, kişiyi işyerinden uzaklaştırmaya veya yıldırmaya yönelik davranışlar bütünüdür. Tek bir tartışma veya sert bir uyarı yazısı kendi başına bu nitelendirmeyi taşımaz. Bu nedenle en önemli hazırlık, olayların tarih, saat, yer, tanık ve içerik başlıklarıyla düzenli biçimde kayda geçirilmesidir. Görev tanımının daraltılması, izin taleplerinin sistemli reddi, iş yükünün olağan dışı artırılması ve iletişim kanallarından çıkarılma gibi somut kalemler ayrı ayrı yazılmalıdır.
Fesih Kararının Zamanlaması
Mobbinge maruz kalan işçinin en kritik kararı, iş sözleşmesini haklı nedenle kendisi mi sona erdireceği yoksa işverenin işlemini mi bekleyeceğidir. Haklı nedenle fesih, kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süre içinde kullanılmalıdır; süre geçtikten sonra aynı olaya dayanılarak yapılan fesih tartışmalı hâle gelir. Fesih bildiriminin içeriğinde sebebin somut biçimde yazılması da önemlidir; genel ifadelerle yapılan fesih, sonradan ileri sürülen gerekçelerin dinlenmemesi sonucunu doğurabilir.
Bir Aylık Başvuru Süresi
- Fesih bildiriminin işçiye ulaştığı tarih belgeyle sabitlenir.
- Feshin geçersizliği ve işe iade talebi için bir aylık süre içinde arabulucuya başvurulur.
- Arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarih, dava süresi bakımından takvime işlenir.
- Anlaşma sağlanamazsa dava, tutanak eklenerek süresinde açılır.
- İşçilik alacaklarına ilişkin talepler için de dava şartı olan arabuluculuk aşaması tamamlanır.
Usule Aykırı İşlemin Doğduğu Noktalar
- Arabuluculuk aşaması atlanarak doğrudan dava açılması ve davanın usulden reddi
- Bir aylık başvuru süresinin fesih tarihi yerine son çalışma gününe göre hesaplanması
- Son tutanakta talep kalemlerinin eksik gösterilmesi
- İş kazası veya meslek hastalığı boyutunun 6331 ve 5510 kapsamındaki bildirimlerle desteklenmemesi
- İşyeri kayıtlarının hukuka aykırı yolla elde edilmesi ve delil değerinin tartışmalı hâle gelmesi
Talep Kalemlerini Ayrıştırmak
Mobbing dosyasında birden fazla talep bir araya gelir: kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücret ve fazla çalışma alacakları, kötü niyet iddiasına dayanan istemler ile kişilik haklarının ihlalinden doğan manevi zarar talebi. Her kalemin dayanağı ve ispat aracı farklıdır. Sağlık kayıtları, işyeri yazışmaları ve tanık beyanları hangi kalemi desteklediği belirtilerek dosyaya sunulmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; fesih tarihi, kayıtların içeriği ve işyeri yapısı sonucu değiştirebileceğinden, sürecinizi bir hukukçuyla birlikte planlamanız yararlı olur.