İşe iade talebiyle yürütülen dosyalarda sonucu belirleyen şey çoğu zaman feshin gerekçesi değil, o gerekçeyi karşılayacak kayıtların elde bulunup bulunmadığıdır. Fazla çalışma tartışmasının da devreye girdiği dosyalarda çalışma düzenine ilişkin belgeler ikinci bir eksen oluşturur: hem feshin tutarlılığı hem de tarafların anlatımlarının güvenilirliği bu kayıtlar üzerinden sınanır. Aşağıdaki rehber, 4857 sayılı İş Kanunu ve 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde yürüyen işe iade sürecinde delil eksikliğinden doğan kaybı azaltmaya odaklanır.
Fesih Bildirimi Tebliğ Edildiği Anda Yapılacaklar
Fesih bildiriminin eline ulaşmasıyla birlikte işçi için kanunda öngörülen kısa başvuru süresi işlemeye başlar. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, süre hesabına odaklanılırken iş yerinde kalan dijital izlerin kaybolmasına izin verilmesidir. Kurumsal e-posta hesabı kapatıldığında, kartlı geçiş kayıtlarına erişim kesildiğinde ya da vardiya çizelgeleri güncellendiğinde geriye dönük ispat imkânı ciddi biçimde daralır. Bu nedenle bildirimin tebliğ tarihi, teslim edilen zimmet listesi ve son çalışma gününe ait kayıtlar aynı anda not edilmelidir.
Fazla Mesai Kayıtlarının Çift Yönlü Etkisi
Fazla çalışma kayıtları yalnızca alacak hesabını değil, feshin dayandırıldığı olguları da doğrudan etkiler. Performans düşüklüğü ya da devamsızlık iddiasına dayanan bir fesihte, aynı döneme ait yoğun mesai kayıtlarının bulunması işverenin anlatımını zayıflatabilir. Tersine, düzenli tutulmuş ve işçi tarafından itirazsız imzalanmış puantaj kayıtları da işçinin sonradan ileri sürdüğü iddiaların önünü kapatabilir. Bu yüzden kayıtlar tek yönlü değil, karşı tarafın nasıl kullanabileceği düşünülerek değerlendirilmelidir.
Arabuluculuk Masasına Hazırlıksız Oturmanın Maliyeti
İşe iade taleplerinde arabuluculuk zorunlu bir aşamadır ve bu görüşme çoğu zaman tarafların elindeki bilgiyi ilk kez karşılıklı gördüğü an olur. Delil dosyası hazır olmadan yapılan görüşmede talep gerçekçi bir zemine oturtulamaz; anlaşmama tutanağı düzenlendiğinde ise dava aşamasına eksik bir hazırlıkla geçilmiş olur. Görüşme öncesinde hangi belgenin kimde bulunduğu, hangisinin üçüncü kişiden veya kurumdan istenmesi gerektiği ayrı ayrı belirlenmelidir.
Dosya Kapanmadan Önce Kontrol Listesi
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihi ve tebliğ şekli belgelenmiş mi?
- Son bir yıllık puantaj, vardiya ve izin kayıtlarının kopyası alınmış mı?
- Giriş çıkış, araç takip veya sistem oturum kayıtlarının kimde bulunduğu tespit edilmiş mi?
- Bordrolarda fazla çalışma tahakkuku varsa hangi aylarda ödeme yapıldığı listelenmiş mi?
- Aynı birimde çalışan ve olayı bilen kişilerin bilgileri güncel iletişim adresleriyle kaydedilmiş mi?
- İşverene gönderilmiş yazılı itiraz, ihtar veya e-posta yazışmaları tarih sırasına dizilmiş mi?
Değerlendirme
Burada aktarılanlar genel nitelikte bilgilerdir ve her fesih kendi olgusal zemininde değerlendirilir. Çalışma düzeni, iş yerinin kayıt altyapısı ve fesih gerekçesi değiştikçe izlenecek yol da değişir; bu nedenle somut dosyanız için hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.