İşe iade talebinde iki eksen belirleyicidir: sürenin korunması ve feshin geçerli sebebe dayanmadığının ortaya konması. 4857 sayılı Kanun iş güvencesi kapsamındaki işçi için fesih bildiriminden itibaren bir aylık bir başvuru süresi öngörür ve 7036 sayılı Kanun bu talebi dava öncesi arabuluculuk şartına bağlar. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında feshin ne kadar haksız olduğu tartışması artık dinlenmez. Sosyal güvenlik sonuçları bakımından 5510 sayılı Kanun, iş sağlığı ve güvenliği kaynaklı fesihlerde ise 6331 sayılı Kanun ayrıca gündeme gelir.
Sürenin Başladığı An Her Zaman Açık Değildir
Fesih bildiriminin yazılı yapılmadığı, tutanakla imzadan imtina edildiği ya da işçinin işyerine alınmadığı hallerde başlangıç tarihi tartışmalı hale gelir. Bu tür durumlarda işçinin lehine olan yaklaşım, feshin fiilen öğrenildiği anı belgelemektir: işyerine giriş kartının iptal edildiği tarih, bordro kesintisi, çıkış bildirgesi tarihi ve tanık beyanları bu noktada değer taşır. Şüpheye düşülen her halde süre, en erken olası tarihten hesaplanarak hareket edilmelidir.
Delilleri Kim Toplar
Geçerli sebebin varlığını ortaya koymak kural olarak işverene düşer. Ancak işçinin pasif kalması, uygulamada aleyhine sonuç doğurur. İşveren tarafından üretilen belgelerin çoğu işverenin elindedir; bu nedenle işçinin talep edeceği kayıtların dilekçede tek tek sayılması gerekir.
- Puantaj, bordro ve fazla çalışma kayıtları
- Performans değerlendirme dosyası ve varsa uyarı yazıları
- Fesihten önce ve sonra yapılan işe alım ilanları
- Görev değişikliğine ilişkin yazışmalar ve elektronik mesajlar
- Aynı dönemde çıkarılan diğer çalışanlara ilişkin bilgiler
Savunma Alınmadan Yapılan Fesih
Davranış veya verim kaynaklı fesihlerde işçinin savunmasının alınmamış olması başlı başına bir usul sakatlığıdır. Aynı şekilde fesih bildiriminde gösterilen sebep sonradan değiştirilemez; yargılamada ileri sürülen yeni gerekçeler genellikle dikkate alınmaz. Bu nedenle fesih yazısının metni, davanın ana çerçevesini çizer ve baştan titizlikle çözümlenmelidir.
Arabuluculuk Aşamasında Dikkat Edilecekler
- Başvuru, süre dolmadan ve doğru işveren tüzel kişiliğine yöneltilerek yapılır.
- Görüşmede işe iade talebi ile tazminat talepleri karıştırılmaz.
- Anlaşma sağlanırsa metnin kapsamı ve feragat edilen haklar açıkça yazılır.
- Anlaşmama tutanağının tarihi, dava süresi için esas alınmak üzere kaydedilir.
- Dava dilekçesi tutanak beklenmeden hazırlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İş ilişkinizin niteliği ve işyerindeki çalışan sayısı gibi unsurlar sonucu değiştirebileceğinden, fesih bildirimini aldığınız gün bir hukukçuya başvurmanız önemlidir.