İşe iade talebinde dosyanın kaderi iki ayrı eksende belirlenir: fesih bildiriminden sonra işleyen kısa süreler ve geçerli sebebin ispatına ilişkin yük. 4857, 7036, 5510 ve 6331 sayılı Kanunların birlikte uygulandığı bu alanda, ispat stratejisi kurulmadan önce takvimin sabitlenmesi gerekir.
Takvim Neden İkili Bir Yapı Taşır?
İşe iade talebinde önce arabulucuya başvurulması, anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlenmesinden sonra dava açılması gerekir. Buradaki iki süre birbirinden bağımsızdır ve her ikisi de hak düşürücü niteliktedir. Fesih bildiriminin tebliğ tarihi ile son tutanağın tarihi, dosyanın ilk sayfasına yazılması gereken iki veridir. Fesih sözlü yapılmış ya da bildirimin tarihi tartışmalıysa, işçinin işyerine son giriş kaydı ve SGK çıkış bildirimi bu tarihi belirlemede yardımcı olur.
İspat Yükünün Dağılımı
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü kural olarak işverendedir. Buna karşılık işçi, feshin ileri sürülenden başka bir sebebe dayandığını iddia ediyorsa bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Bu dağılım, tarafların hangi belgeleri toplayacağını doğrudan belirler. İşveren tarafında savunma alınmış olması, feshin son çare olduğunun gösterilmesi ve benzer durumdaki çalışanlara eşit davranıldığının ortaya konması önem taşır.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Fesih bildirimi, tebliğ belgesi ve varsa savunma talep yazısı
- Performans değerlendirme kayıtları ve uyarı yazıları
- Puantaj, fazla çalışma ve izin kayıtları
- İşyerindeki çalışan sayısını ve organizasyon yapısını gösteren kayıtlar
- Kurumsal e-posta yazışmaları ve görev değişikliğine ilişkin yazılar
- İş sağlığı ve güvenliği eğitim ile risk değerlendirme belgeleri
Sık Karşılaşılan Süre Hataları
- Arabuluculuk başvurusunun fesih tarihine göre değil, son çalışma gününe göre hesaplanması
- Son tutanağın taraflara verilmemesi ve dava süresinin buna rağmen işlemeye başlaması
- Anlaşma sağlanan tutanakta işe iade talebinden feragat edildiğinin fark edilmemesi
- Kesinleşen işe iade kararından sonra işverene başvuru için tanınan sürenin geçirilmesi
- İşe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre alacaklarının ayrı ayrı talep edilmemesi
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İş ilişkisinin türü, işyerindeki çalışan sayısı ve fesih gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, fesih bildirimini aldıktan hemen sonra bir avukatla görüşmeniz süre bakımından belirleyici olabilir.