İş sözleşmesi feshedilen çalışan için işe iade talebi, dar bir zaman aralığında kullanılması gereken bir haktır ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. 4857, 7036, 5510 ve 6331 çerçevesinde yürüyen bu süreçte asıl kritik soru, masada anlaşmanın mı yoksa yargılamayı sürdürmenin mi daha isabetli olduğudur. Aşağıda bu uzlaşma ve dava kararı teknik ölçütlerle ele alınmıştır.
Başvuru Takvimini Kurmak
Fesih bildiriminin tebliğ edildiği gün, tüm takvimin başlangıç noktasıdır. Arabulucuya başvuru kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılmalı; taraflar anlaşamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren yine kanunda belirlenen süre içinde dava açılmalıdır. Sözlü fesihte veya fesih tarihinin tartışmalı olduğu hâllerde, çalışılan son günü gösteren kayıtlar, çıkış bildirgesi ve ücret ödemelerinin tarihleri süre tartışmasının merkezine oturur.
Arabuluculuk Tutanağının Kritik Satırları
- Anlaşmanın işe başlatma mı yoksa tazminat ödemesi mi içerdiğinin açık yazılması
- Kıdem, ihbar, fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarının ayrı kalemler hâlinde gösterilmesi
- Ödemenin brüt mü net mi olduğu ve vergi ile kesintilerin kimin üzerinde kaldığı
- Feragat kapsamının hangi taleplere uzandığı
- İş kazası veya meslek hastalığından doğan taleplerin saklı tutulup tutulmadığı
- Sigorta bildirimlerinin düzeltilmesine ilişkin taahhüt
Anlaşmanın Bedelini Ölçmek
Masada teklif edilen tutar tek başına anlamlı değildir; karşılaştırma, davanın kazanılması hâlinde doğacak sonuçla yapılmalıdır. İşe iade kararı verildiğinde işverenin çalışanı süresinde işe başlatmaması hâlinde ödenecek tazminat ile boşta geçen süre ücreti gündeme gelir. Buna karşılık yargılama süresi, temyiz aşaması ve ispat riski de hesaba katılmalıdır. Fesih gerekçesinin yazılı olarak bildirilmemiş olması, savunma alınmaması ya da geçerli sebebin belgelenmemesi çalışan tarafını güçlendiren unsurlardır.
Anlaşmama Hâlinde Delil Hazırlığı
Anlaşma sağlanmazsa dava dosyası hızla kurulmalıdır. Görev tanımı, performans yazışmaları, disiplin kayıtları, işyerinde aynı dönemde yapılan diğer fesihler ve yeni işe alım ilanları, feshin son çare olup olmadığı tartışmasında kullanılır. Tanıkların hâlen aynı işyerinde çalışıp çalışmadığı da beyanların değerlendirilmesinde etkilidir.
İş hukukunda süreler kısa, sonuçlar ise uzun vadelidir. Bu metin genel bilgi sunar; imzalayacağınız arabuluculuk tutanağı sonradan değiştirilmesi güç bir belge olduğundan, metni imzalamadan önce bir avukatla incelemeniz önerilir.