Feshin geçersizliği iddiasıyla yürütülen bir dosyada en kritik eşik, arabuluculuk masasında sunulan teklifin kabul edilip edilmeyeceğidir. Bu tercih yalnızca bir pazarlık değil; kıdem hesabının hangi ücret ve hangi hizmet süresi üzerinden kurulacağını kalıcı olarak belirleyen bir karardır. 4857 ve 7036 çerçevesinde işleyen süreçte, teklifin değerlendirileceği süre çoğu zaman belgelerin toplanması için gereken süreden kısadır.
Teklifi Değerlendirmeden Önce Netleşmesi Gereken Üç Rakam
Masaya oturmadan önce üç veri kesinleşmelidir: işe başlama ve fesih tarihleriyle hesaplanan hizmet süresi, giydirilmiş ücretin içine giren yan haklar ve işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretinin ayrı ayrı karşılığı. Bu üç kalem netleşmeden yapılan bir anlaşma, sonradan itiraz edilemeyen bir tavan yaratır.
Fesih Gerekçesi ile Hesap Arasındaki Bağ
İşverenin fesih bildiriminde yazdığı gerekçe, hesabın da çerçevesini çizer. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık iddiası varsa kıdem tazminatı tartışmalı hale gelir; geçerli nedene dayanan bir fesihte ise tartışma daha çok işe iade sonucuna kayar. Bu nedenle savunma istem yazısı, tutanaklar ve bildirimin tebliğ tarihini gösteren belgeler hesap tablosuyla yan yana okunmalıdır.
Anlaşma Tutanağının Kapsamı
- Tutanakta yalnızca işe iade talebinin mi, yoksa tüm işçilik alacaklarının mı kapsandığı açıkça yazılmalıdır.
- Genel nitelikli ve kalem kalem dökülmemiş ifadeler, sonraki taleplerin önünü kapatabilir.
- Ödeme tarihleri ve gecikme halinde uygulanacak sonuç tutanakta yer almalıdır.
- SGK çıkış kodunun düzeltilip düzeltilmeyeceği ayrıca kararlaştırılmalıdır.
Dava Yolunun Tercih Edildiği Durumlar
Sunulan teklif, hesaplanan bakiye ile arasında ciddi fark bırakıyorsa ya da işveren kayıtları ile fiili çalışma düzeni birbirini tutmuyorsa dava yolu daha güçlü olabilir. Fazla mesai, tanık beyanı ya da puantaj kayıtlarıyla ispat edilebiliyorsa, yargılamada bilirkişi incelemesi bu farkı görünür kılar. Buna karşılık ispat araçları zayıfsa, tahsilin hızını da hesaba katan bir uzlaşma makul olabilir.
Karar Öncesi Kısa Kontrol
- Bildirim ve tebliğ tarihleri tek bir takvimde işaretlendi mi?
- Ücret bordroları ile banka hesap hareketleri karşılaştırıldı mı?
- Yıllık izin ve hafta tatili kayıtları dosyaya eklendi mi?
- Anlaşma halinde vazgeçilecek talepler yazılı olarak listelendi mi?
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bir yol göstericidir. Her fesih dosyasının kendi belgeleri ve kendi zaman çizelgesi vardır; teklifi imzalamadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından değerlendirilmesi yerinde olur.