İşyerinde sistematik biçimde yıldırma iddiası, çalışan açısından hem sabır hem zamanlama gerektiren bir süreçtir. 4857 sayılı Kanun işverenin gözetim borcunu, 6331 sayılı Kanun psikososyal riskler dâhil koruma yükümlülüğünü, 7036 sayılı Kanun ise uyuşmazlığın hangi sırayla ileri sürüleceğini belirler. En kritik nokta, çalışanın istifa mı ettiği yoksa haklı nedenle mi feshettiğidir.
İstifa ile Haklı Nedenle Fesih Arasındaki Uçurum
Baskı nedeniyle imzalanan sade bir istifa dilekçesi, sonradan kıdem tazminatı talebini önemli ölçüde zorlaştırır. Haklı nedenle fesihte ise gerekçe yazılı olarak bildirilmeli ve olay tarihleriyle ilişkilendirilmelidir. Haklı nedenle fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren altı iş günlük ve her hâlde bir yıllık süreye tabidir. Süreklilik gösteren davranışlarda son olayın tarihi esas alınacağından, olay günlüğü tutulması bu dosyalarda belirleyici olur.
Bir Aylık Süre Nerede Devreye Girer
İş sözleşmesi işveren tarafından feshedilmişse ve iş güvencesi kapsamı varsa, işe iade talebi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve doğrudan dava açılması dava şartı yokluğu sonucunu doğurur. Mobbing nedeniyle manevi tazminat talebi ise farklı bir süre rejimine tabidir; iki talebi aynı takvimde eritmek yaygın bir hatadır.
İspatı Ayakta Tutan Kayıtlar
- Görev, unvan ya da çalışma yeri değişikliklerini gösteren yazılar ve bunların tarihleri
- Kurumsal e-posta yazışmaları ile toplantı ve mesai kayıtları
- Sağlık kuruluşundan alınan raporlar ve varsa psikiyatrik değerlendirme belgeleri
- Olayları gören çalışma arkadaşlarının kimliği ve gördükleri somut olay
- Kuruma veya işveren temsilcisine yapılan yazılı bildirimler ve verilen cevaplar
Kurum Başvuruları ile Yargı Yolunun İlişkisi
Çalışma ve iş kurumu birimlerine yapılan başvurular ile 5510 sayılı Kanun kapsamındaki bildirimler, dosyada bağımsız birer belge oluşturur. Bu başvuruların sonucu beklenmeden dava açılabilir; ancak yapılan başvurular, iddianın fesih öncesinde de dile getirildiğini göstermesi bakımından değerlidir. Hiç bildirimde bulunulmadan yıllar sonra ileri sürülen iddialar ise ispat gücü bakımından zayıflar.
Not
Bu dosyalarda tek bir olay değil, olayların tarih sırasıyla oluşturduğu bütün değerlendirilir. Metin genel bilgilendirme amacı taşır; çalışma ilişkisinin niteliği ve fesih biçimi sonucu değiştirebileceğinden, fesih kararı vermeden önce hukuki görüş alınması önemle önerilir.