Fazla çalışma alacağı, hem işverene hem de kuruma yönelen süreçlerde en çok tartışılan kalemlerden biridir. Fazla mesai iddiası ile SGK kayıtları arasındaki uyumsuzluk çözülmeden ilerlendiğinde, haklı bir talep usul nedeniyle sonuçsuz kalabilir.
Önce Yol Ayrımı: Kime Karşı Hangi Süreç
4857 ve 7036 çerçevesinde işverene karşı ileri sürülen fazla mesai alacağı bireysel iş uyuşmazlığıdır ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Buna karşılık 5510 kapsamında hizmet süresinin veya prime esas kazancın tespiti isteniyorsa, karşı taraf konumundaki Sosyal Güvenlik Kurumu bakımından bu şart işlemez ve yargılama kuruma ihbar edilir. İki talebi tek dilekçede eritmek, usulden ret riskini doğurur.
Fazla Mesainin İspatında Delil Sırası
- İşyerinde tutulan puantaj, vardiya çizelgesi ve giriş-çıkış kayıtları
- Ücret bordroları ile banka üzerinden yapılan ödeme kayıtları
- 6331 kapsamında tutulan eğitim, sağlık gözetimi ve çalışma düzenine ilişkin kayıtlar
- Tanık beyanları ve aynı dönemde çalışan işçilerin dosyaları
Bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunuyor ve bordro ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmışsa, o döneme ilişkin iddianın yazılı delille desteklenmesi beklenir. Bu nedenle hangi ayın hangi belgeyle karşılanacağı baştan tabloya dökülmelidir.
Kurum Kayıtlarıyla Çelişki Nasıl Yönetilir
Kuruma bildirilen gün sayısı ve kazanç ile fiilî çalışma arasındaki fark, hem alacak hesabını hem de emeklilik haklarını etkiler. Kurum kayıtları resmî nitelik taşıdığından aksinin ortaya konması gerekir; işyeri sicil dosyası, aylık prim ve hizmet belgeleri ile denetim raporları bu nedenle erken aşamada istenmelidir.
Usule Aykırı İşlem Nerede Ortaya Çıkıyor
- Arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmemesi
- Toplantıya geçerli mazeret olmaksızın katılmama ve gider sorumluluğu
- Talep sonucunun belirsiz bırakılması ve ıslah aşamasının planlanmaması
- Kuruma yöneltilecek talepte husumetin yanlış kurulması
Hesap ve Rapor Aşaması
Bilirkişi incelemesinde hesabın dayanağı, dosyaya sunulan çalışma düzeni anlatımıdır. Haftalık düzenin başlangıç ve bitiş saatleri, ara dinlenmeleri ve hafta tatili günleri açıkça yazılmazsa rapor varsayıma dayanır, itiraz etmek de güçleşir. Rapora itiraz dilekçesinde hangi günün hangi belgeyle çeliştiği tek tek gösterilmelidir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; çalışma biçimi, iş kolu ve belge düzeni değiştikçe sonuç da değişebilir. Kendi dosyanız için bir hukukçudan görüş almanız önerilir.